फसवणूक

Question 1

PYQ 1.0 marks

आईपीसी की कौन सी धारा चोरी की संपत्ति को बेईमानी से प्राप्त करने या रखने से संबंधित है?

A धारा 400 B धारा 410 C धारा 420 D धारा 403

Why: आईपीसी की **धारा 410** के अनुसार, जो कोई भी व्यक्ति किसी चोरी की संपत्ति को बेईमानी से प्राप्त करता है या अपने पास रखता है, यह जानते हुए या विश्वास करने का कारण रखते हुए कि वह चोरी की संपत्ति है, उसे तीन वर्ष तक के कारावास, या जुर्माना, या दोनों से दंडित किया जाएगा। यह धारा विशेष रूप से चोरी, डकैती या जबरन वसूली से प्राप्त संपत्ति को 'चोरी की संपत्ति' मानती है। विकल्प B सही है।[1]

Question 2

PYQ 1.0 marks

निम्नलिखित में से कौन सा अपराध 'डकैती' कहलाता है जब संपत्ति चोरी के साथ हिंसा का प्रयोग हो?

A चोरी B डकैती C लूट D गबन

Why: **सही उत्तर 'डकैती' है**। आईपीसी में डकैती (धारा 391) चोरी का एक गंभीर रूप है जिसमें पांच या अधिक व्यक्ति मिलकर हिंसा या आपराधिक बल का प्रयोग कर संपत्ति पर कब्जा करते हैं। मुख्य बिंदु: यह चोरी से भिन्न है क्योंकि इसमें हिंसा शामिल होती है। अन्य विकल्प: चोरी (धारा 378) में गुप्त रूप से ले जाना, लूट (धारा 390) में सीधा बल, गबन (धारा 403) में विश्वास का दुरुपयोग।[1]

Question 3

PYQ 1.0 marks

आईपीसी की धारा 403 के अंतर्गत संपत्ति का बेईमानी से दुरुपयोग करने की सजा क्या है?

A पांच वर्ष तक कारावास B दो वर्ष तक कारावास या जुर्माना या दोनों C तीन वर्ष तक कारावास D सात वर्ष तक कारावास

Why: आईपीसी की **धारा 403** के अनुसार, जो कोई किसी चल संपत्ति का बेईमानी से गबन करेगा या उसे अपने उपयोग में ले लेगा, उसे **दो वर्ष तक के कारावास या जुर्माने या दोनों से दण्डित किया जाएगा**। यह अपराध गबन (Criminal Misappropriation) है जहां संपत्ति का मालिकाना हकदार के विश्वास का बेईमानी से दुरुपयोग होता है। विकल्प B सही है।[1]

Question 4

PYQ 1.0 marks

BNS की धारा 320 के अनुसार, बेईमानी से संपत्ति को हटाने या छिपाने की सजा क्या है?

A एक वर्ष तक कारावास B छह महीने से दो वर्ष तक कारावास या जुर्माना या दोनों C तीन वर्ष तक कारावास D कोई सजा नहीं

Why: BNS की **धारा 320** के अनुसार, बेईमानी या कपटपूर्ण तरीके से संपत्ति को हटाना, छिपाना, वितरित करना या पर्याप्त विचार के बिना हस्तांतरित करना, लेनदारों के वैध वितरण को रोकने के इरादे से अपराध है। **सजा: कम से कम छह महीने की कारावास जो दो वर्ष तक बढ़ाई जा सकती है, या जुर्माना, या दोनों**। विकल्प B सही है।[2]

Question 5

PYQ 1.0 marks

राष्ट्रीय महिला आयोग (NCW) ने पिछले साल महिलाओं के खिलाफ अपराधों की कुल कितनी शिकायतें प्राप्त कीं, जिनमें से लगभग 55% उत्तर प्रदेश से आईं?

A 25,811 B 26,811 C 27,811 D 28,811

Why: राष्ट्रीय महिला आयोग (एनसीडब्ल्यू) को पिछले वर्ष भारत में महिलाओं के खिलाफ अपराधों की कुल **28,811 शिकायतें** प्राप्त हुईं। इन शिकायतों का लगभग **55% (0.55)** उत्तर प्रदेश राज्य से आया। इसलिए सही उत्तर विकल्प D है।[1]

Question 6

PYQ 1.0 marks

महिलाओं के खिलाफ अपराधों में सबसे अधिक रिपोर्ट की गई श्रेणी कौन सी है?

A दहेज हत्या B पति या रिश्तेदारों द्वारा क्रूरता C ऑनर किलिंग D नारी-हत्या

Why: महिलाओं के खिलाफ अपराधों में **पति या रिश्तेदारों द्वारा क्रूरता** सबसे अधिक रिपोर्ट की गई श्रेणी है, जो **31.8%** है। यह घरेलू हिंसा के अंतर्गत आता है। इसलिए सही उत्तर विकल्प B है।[2]

Question 7

PYQ · 2019 1.0 marks

एनसीआरबी डेटा के अनुसार, 2019 में भारत में महिलाओं के खिलाफ कुल कितने मामले दर्ज किए गए?

A 395,861 B 405,861 C 415,861 D 425,861

Why: एनसीआरबी रिपोर्ट के अनुसार 2019 में महिलाओं के खिलाफ अपराध के **405,861 मामले** दर्ज किए गए। यह 2018 की तुलना में 7.3% की वृद्धि दर्शाता है। इसलिए सही उत्तर विकल्प B है।[3]

Question 8

PYQ 2.0 marks

घरेलू हिंसा से स्त्री का संरक्षण अधिनियम, 2005 के अंतर्गत 'घरेलू हिंसा' की परिभाषा में निम्नलिखित में से कौन सा शामिल नहीं है?

A शारीरिक हिंसा B आर्थिक हिंसा C मानसिक हिंसा D राजनीतिक हिंसा

Why: घरेलू हिंसा से स्त्री का संरक्षण अधिनियम, 2005 की धारा 3 के अंतर्गत घरेलू हिंसा में शारीरिक, यौन, भावनात्मक/मानसिक, मौखिक/भावात्मक तथा आर्थिक हिंसा शामिल है। **राजनीतिक हिंसा** इसकी परिभाषा में शामिल नहीं है। इसलिए सही उत्तर विकल्प D है।[5]

Question 9

PYQ 2.0 marks

महिलाओं के खिलाफ अपराधों के संदर्भ में, निम्नलिखित कथनों में से सही कथन चुनें:
1. अपराध दर के मामले में असम सबसे ऊपर है।
2. कुल मामलों की संख्या में उत्तर प्रदेश सबसे ऊपर है।
3. दिल्ली में अपराध दर और संख्या दोनों सबसे अधिक हैं।

A 1 और 2 सही B 2 और 3 सही C 1, 2 और 3 सही D केवल 1 सही

Why: **सभी तीन कथन सही हैं**:
1. अपराध दर के मामले में **असम (168.3)** सर्वाधिक।
2. कुल मामलों की संख्या में **उत्तर प्रदेश (56,083)** सबसे ऊपर।
3. केंद्र शासित प्रदेशों में **दिल्ली** में अपराध दर (147.6) और संख्या दोनों सर्वाधिक। इसलिए सही उत्तर विकल्प C है।[2]

Question 10

PYQ 1.0 marks

निम्नलिखित कथनों पर विचार करें: I. गैर-संचारी रोगों की रोकथाम और नियंत्रण के लिए राष्ट्रीय कार्यक्रम (एनपी-एनसीडी) के तहत, जनसंख्या-आधारित स्क्रीनिंग प्रमुख एनसीडी जैसे कि उच्च रक्तचाप, मधुमेह और कुछ कैंसर के लिए 30 वर्ष और उससे अधिक आयु के व्यक्तियों में आयोजित की जाती है। II. भारत के संविधान की सातवीं अनुसूची के तहत, सार्वजनिक स्वास्थ्य और स्वच्छता से संबंधित मामले मुख्य रूप से राज्य सूची में रखे गए हैं। III. भारत में सार्वजनिक स्वास्थ्य पहलें संवैधानिक रूप से केंद्र सरकार के अधीन हैं। उपर्युक्त में से कौन-सा/से कथन सही है/हैं?

A A: केवल I B B: I और II C C: II और III D D: I, II और III

Why: केवल कथन I सही है। एनपी-एनसीडी के तहत 30+ आयु वर्ग में स्क्रीनिंग होती है। कथन II गलत है क्योंकि सार्वजनिक स्वास्थ्य राज्य सूची में है, लेकिन 'सार्वजनिक शांति' (public peace) संदर्भ में IPC धारा 144 के तहत magistrate द्वारा शांतता बनाए रखने के आदेश राज्य सरकारों द्वारा जारी किए जाते हैं। कथन III गलत है क्योंकि स्वास्थ्य राज्य विषय है। सही विकल्प A है।[1]

Question 11

PYQ · 2011 1.0 marks

फसवणूक किंवा चुकीच्या व्यवसायाच्या पद्धतीबाबत आपण कोणाकडे तक्रार केली पाहिजे?

A A) ग्राहक मंच B B) जिल्हा मजिस्ट्रेट C C) पोलिस स्टेशन D D) कोणत्याही वरिष्ठ अधिकाऱ्याकडे

Why: भारतीय ग्राहक संरक्षण कायदा, 1986 अंतर्गत फसवणूक किंवा चुकीच्या व्यवसाय पद्धतींबाबत ग्राहक मंचाकडे (District Consumer Forum) तक्रार दाखल केली जाते. हा कायदा ग्राहकांच्या हक्कांचे रक्षण करण्यासाठी आहे आणि अनुचित व्यापारी पद्धतींवर कारवाईसाठी विशेष प्रक्रिया आहे. पर्याय A योग्य आहे कारण ग्राहक मंच ही विशिष्ट यासाठीची संस्था आहे.[1]

Question 12

Question bank

निम्नलिखित पैकी भारतीय दंड संहिता (आइपीसी) की सामान्य तरतुदी की Oळख कोणती आहे? Refer to the diagram below on भारतीय दंड संहिता - सामान्य तरतुदी ओळख.

A अपरोधांचे प्रकार आणि त्यांचं व्याख्या B संपत्ती चोरीलावची शिका C अंतरराष्ट्रीय संकल्पना आणि तरतुदी D जबर्दस्तीचे नियम

Why: भारतीय दंड संहिता सामान्य तरतुदी मुख्यतः अपरोधें, त्यांचे प्रकार आणि व्याख्यांचे आधारित असते, ज्यामुळे कायदा समजणे सोपे होते.

Question 13

Question bank

आइपीसी मध्ये अपरोधांची व्याख्या कोणत्या प्रकारे दिली जाते? Refer to the concept IPC मध्ये अपराध प्रकार जम्मा तरतुदी.

A शब्दांच्या अर्थाने स्पष्टणे B विविध प्रकारांच्या उद्योगाने C फक्त शिकलांच्या स्वरूप दाखवून D अंतरराष्ट्रीय कायद्यान्चे संदर्भाने

Why: आइपीसी मध्ये प्रत्येक अपरोधाची व्याख्या शब्दशः स्पष्ट केली जाते जेणेकरून कायदा नीट समजता येईल.

Question 14

Question bank

अपराधाची व्याख्या करताना कोणता घटक सर्वात महत्त्वाचा असतो? Refer to the diagram below related to अपराधिक व्याख्या व प्रकार.

A वृत्ती आणि हेतू B शिकस्ते आणि शिक्षा C साक्षीदार आणि पुरावे D प्रकरणाची नोंद

Why: अपराधाची व्याख्या करता त्‍या वृत्ती (मनाचा प्रकरण) आणि वृत्तीची (कृतीची स्वरूप) सर्वात महत्त्वाचा घटक असतात.

Question 15

Question bank

सामान्य तरतूदीत "जबर्दस्ती" या शब्दाचा काय अर्थ आहे? Refer to the diagram below related to सज्ञापकऱ व त्यांचे हेतु.

A शत्रूला बलाचा वापर करून स्पष्ट्य करण्याचा B वैकल्याने मालकाला काहि सक्ती करण्य C कर्तेदी विक्रीमध्यें दबावहाऱ्यांचं अडचन D न्यायालयाकडे ठराव न मानणे

Why: "जबर्दस्ती" म्हणजे कोणाला बल वापर हिंसेने कोणतेही काम करून घ्याणे किंवा त्याचा विरोध करणे.

Question 16

Question bank

आइपीसी मध्ये कोणती धारा चोरी केल्याला संबंधित प्रमाणित करते? Refer to the diagram below with IPC मोठी प्रमुख समान्य तरतुदी.

A धारा 403 B धारा 302 C धारा 420 D धारा 376

Why: धारा 403 अंतर्गत चोरी केलेल्या मालमत्तेला बेइमानीने ठेवंणें किंव्हा उपयोग करणे ह्या अपरोध अंतर्गत असतो.

Question 17

Question bank

अंतरराष्ट्रीय कायद्यान्च्या संधर्भातील तत्त्वुedicineवांशी वैशिष्ट्ये कोणती आहेत? Refer to IPC अंतर्गत अंतरराष्ट्रीय संकल्पनात्मक तत्त्वूदी related diagram.

A देशांमधील सहकार्याचा नीयम स्पष्टीकरण करतात B फक्त गरगूती कायदावार अधिकृत आहेत C शिकस्ते आणि शिक्षा नव्हेत D व्यक्तींचा खासगींप स्वरूप सुदारितात

Why: अंतरराष्ट्रीय तत्त्वुedicine दीशनल कायदेशीर सहकार्य, गुन्हा तपासणी व शिक्षा देंड्याचा मार्ग दाखवितात.

Question 18

Question bank

आयपीएसीय कोड्यात प्रकार्यात्मक शिस्तात्मक भेद मूख्य आहेत? Refer to सजाप्रकार व त्यान्चे भेद संबंन्धित तक्ता.

A सजाप्रकार: कारावास, दंड, भर्पाई B फक्त आर्धिक दंड C शिकस्ते आणि फसवणूक D संपत्तीची उध्वप्ती

Why: IPC मध्ये शिस्तात्मक वेगवेगळ्या प्रकार्याच्या गुन्ह्यांवर अधिकृत असे: कारावास, दंड, भर्पाई हे मुख्य प्रकार आहेत.

Question 19

Question bank

धारा 39 ते 52 पर्यंतच्या तत्त्वुदींमध्ये काय काय विषयी स्पष्ट आहेत? Refer to विशेष तत्त्वुदी गट संबंंधी diagram below.

A विस्मृती, जबाबदारी आणि योग्यता नीयम B फक्त गुन्ह्यांंचे प्रकार C शिकस्तेचे प्रकार व स्वरूप D अंतरराष्ट्रीय कायदे

Why: हे तत्त्वुदी गट विस्मृतीची व्याख्या, जबाबदारीच प्रकार आणि त्यावरील योग्यता नीयम स्पष्ट करतात.

Question 20

Question bank

आयपीसी मध्ये चोरीच्या संधर्भातील प्रमुख शिस्तात्मक प्रकरण काय आहे? Refer to IPC प्रमुख जबाबदारीचे तत्त्व diagram below.

A कारावास आणि दंड B उच्च दंड फक्त C केवळ कारावास D संपत्ती जप्ती

Why: चोरीच्या गुन्ह्यासाठी कारावास आणि दंड ह्या प्रकरणाचा शिस्तात्मक तत्त्वुदी आहे.

Question 21

Question bank

सामान्य तत्त्वुदी अंतर्गत कोणत्या घटकांंचा अमदाद थरतो? Refer to सामान्य तत्त्वुदी ओळखicha diagram below.

A कृत्य, हेतू व कायदेशीर परिस्थिती B पूर्वावे आणि साक्षीदारांची विदा C अपराधाची परसिद्धी D सामाजिक दृश्टिकोन

Why: सामान्य तत्त्वुदी अंतर्गत अपराधाचे स्वरूप तत्व, मनाचा हेतू आणि कायद्यानुसार होणारे प्रमुख घटक असतात.

Question 22

Question bank

आयपीसी मधील कोणती तरतूद अकाली बछाव किंव्हा अंगावर घेण्यासाहि आहे?
Refer to IPC अंतर्गत अंतरराष्ट्रीय संकल्पना व तरतुदी diagram below.

A धारा 39 ते 52 B धारा 302 C धारा 376 D धारा 420

Why: धारा 39 ते 52 मधील तरतूदि आगांतांची जबाबदारी, बछावाचं स्वरूप आणि अंतरराष्ट्रीय मानके स्पष्टी करतात.

Question 23

Question bank

सामान्य तरतुदीच्या अंतरगत, गुन्हा साध्ध करणाऱ्या काय आहे?
Refer to diagram below on IPC सामान्य तरतुदी ओळख.

A पुरावे, मानवाचे हेतू आणि कृती B फक्त साक्षिदाराचा दावा C केवळ न्यायदालयाचा आदेश D शिकस्तांची निर्देशांचे पालन

Why: गुन्हा साध्ध होण्यासाठी कृती, त्याचा हेतू व पुरावे आवश्यक असतात, फक्त साक्षिदाराचा दावा पुरेसा नसतो.

Question 24

Question bank

आयपीसी अंतर्गत वेगळ्याग्याच्या गुन्ह्यामध्ये शिका क्षमता थरवली जाते?
Refer to IPC सजाप्रकार व त्यांचे भेद diagram below.

A गुन्ह्याच्या गुन्हीग्रंथेनुसार B व्यक्तिच्या सामाजीक स्थानानुसार C पुरावे आणि साक्षिदारांच्या अनुसार D सरकारी आदेशानुसार

Why: आयपीसीध्ये शिका गुन्ह्याच्या प्रकृती व गुन्हीग्रंथेनुसार थरवली जाते.

Question 25

Question bank

अपराध कार्य्यामध्ये कोणता घटक आवश्यक आहे ज्यामुळें व्यक्तिला दोषी ठरवता येतो?
Refer to IPC प्रमुख सामान्य तरतुदी related diagram.

A मानवाचा दोषी हेतू (दोषी मानस) B फक्त कृती C फक्त साक्षिदारान्चा दावा D न्यायदालयीन निर्देश

Why: अपराध सिद्धीसाठी केवळ पुरावे नसते, ते कृती करणाऱ्या व्यक्तीचा दोषी हेतू असणे आवश्यक आहे.

Question 26

Question bank

आयपीसी मध्ये कोणत्या प्रमुख संकल्पनेत "संज्ञा" आवश्यक आहे?
Refer to IPC सामान्य तरतुदी ओळख संबंधित diagram.

A अपराधी कृती करण्याच्या प्रकाराचे B शिकस्ते आणि शिक्षा यामध्ये C पुराव्यांसाठीसिद्ध करणारा D न्यायदायलीन प्रकल्पित

Why: जी लोक्षणसाहि कायद्यातासा अर्थ समजावा यात अपराधी कृतींमध्ये शब्दशः अर्थ करणाऱ्या संज्ञा आवश्यक आहे.

Question 27

Question bank

सामान्य तरतूदिमध्ये कोणती व्याख्या 'अपरा ध' या शब्‍दाशी संबंधित आहे? Refer to IPC सामान्य तरतूदिमध्ये अपरा ध संबंधित diagram.

A शासनाने थरवलेले नियम भंग करणारे कृत्य B फक्त ग्लैरवर्तण C नैतिक गुन्हा D आपत्ती व्यावस्थापन

Why: अपरा ध मुख्यतः सरकारी कायद्‍यांच े उल्लंघन करणारे कृत्य, ज्याला शिकल्सेकार्य करणिभूत थरवले जाते.

Question 28

Question bank

आयपीसी मधील "अपरा ध व्याख्या" संबंधी मुख्य उद्दिष्ट काय आहे? Refer to diagram IPC मुख्य प्रमाण सामान्य तरतूदि related.

A कायद्‍याचा योग्य वापर सुनिश्चित करणे B फक्त गुन्हे ओळखणे C अपरा धांच्या शिक्शेवऱ लक्ष केंद्रीत करणे D न्यायालयीन अणि पोलिस न्यायंत्रण

Why: अपरा ध व्यवसायाच्या गुन्हा ओळखण्यासोबतच नव्हे, तर कायदा वापरासोबत निर्णायक अवश्यक आहे.

Question 29

Question bank

आयपीसी अंतर्गत "स्वयं नीयेम" म्हणजे काय? Refer to IPC स्वयं नियम व प्रकरण related diagram.

A आत्मसंरक्षणासाठी कायद्‍याने दिलेले अधिकार B सरकारी आदेशांचे उल्लंघन C जबरदस्तीच्या गुन्ह्यांसाठी स्वारोप D अंतरराष्ट्रिय कायद्‍यां चे पालन

Why: स्वयं नियमांतर्गत व्यक्तीना त्यांना संरक्षित करण्यासाठी कायद्‍याने दिलेले आहे, जे त्यांना स्वतंत्र संरक्षकत्व व उपर शक्ता त.

Question 30

Question bank

भारतीय दंड संहितेतील सामान्य तरतूदिंचा मुख्य उपयोग कोणत्या बाबतीत होतो? Refer to सामान्य तरतूदि बांपर व प्रकरण diagram.

A अपरा ध ओळख अणि शिक्षण निश्‍चिती B फक्त शिस्तीच्या बाबतीत C विवादांमध्ये न्यायालयीन निवाऱण D कायद्‍या लंघनावर लगेच कारवाई

Why: सामान्य तरतूदि मुखतय अपरा ध ओळखण्यासोबतच त्यांना शिक्षा देण्यासोबतच वाधिकारीयावाण असेल न्यायालयीन वापरून जातो.

Question 31

Question bank

धारा 403 च्या अंतर्गत शिक्षेची जागृतीजास्त मर्यादा काय आहे? Refer to IPC प्रमाण सामान्य तरतुदी diagram related to शिक्षे प्रकरण.

A दंड किंव्हा कारावास दोन वर्षांपर्यंत B फक्त आज्ञा दंड C कारावास अभियुष्वराचा D उच्च दंड अणि कारावास पाच वर्षांपर्यंत

Why: धारा 403 मध्ये चोरी केलेल्याला वस्तूंचा बेइमानीने ठेवण्यावर दंड किंव्हा दोन वर्षांपर्यंत कारावासाची शिक्षा आहे.

Question 32

Question bank

सजापकर व त्यांच्याahanan मध्ये कारावास हा कोणता प्राथमिक शिका आहे? Refer to सजापकर व त्यांच्याahanan बंध diagram below.

A शारीरिक शिक्षा B आर्थिक शिक्षा C नैतिक शिक्षा D प्रशासकीय शिक्षा

Why: कारावास हा फौजदारी कायद्यातील मुख्य शारीरिक शिक्षा प्राथमिक आहे.

Question 33

Question bank

आयपीसी अंतर्गत 'जबाबदारीचे तत्व' काय स्पष्ट करते? Refer to IPC प्रमुख जबाबदारीचे तत्व diagram below.

A कोण दोशी आणि जबाबदारी ठरतो B केवळ गुन्ह्यांमध्ये स्वारूप C शिकस्ते आणि शिक्षा D पुरावे आणि साक्षीदार

Why: जबाबदारीचे तत्व हे ठरवते की अतिन जावे दोशी ठरवल्याने कोणती प्राथमिक त्यांना सोडवितील.

Question 34

Question bank

धारा 302 संख्या अपराध कोणता आहे? Refer to IPC प्रमुख सामायिक तत्वुडी diagram related to अपराध प्रकार.

A खून B चोरी C फसवणूक D जबर्दस्ती

Why: धारा 302 अंतर्गत कोणाची हत्या करणे म्हणजे मुख्य खून संख्या गुन्हा आहे.

Question 35

Question bank

आयपीसी मधील "अपराध" आणि "अपराधी" यामध्ये मुख्य फरक काय आहे? Refer to IPC सामान्य तत्वुडी ओळख related diagram.

A अपराध म्हणजे गुन्ह्यांकरिता बंदनकारक कृत्य तर अपराधी तो कृत्य करणारी व्यक्ती आहे. B अपराधी हा कायदा आहे, अपराध गुन्हा C अपराध फक्त फसवणूक, अपराधी चोरी करणारा D अपराधी हा दंड आसूण अपराध सजा आहे

Why: अपराध म्हणजे कायद्याने बंदनकारक कृत्य तर अपराधी तो कृत्य करणारी व्यक्ती आहे.

Question 36

Question bank

सामान्य तत्वुडीच्या अनुसार "व्यवस्थित": कोणता समावेश संदरभात वापरले जातो? Refer to IPC सामान्य तत्वुडी प्रकार diagram.

A शिकस्ते, शिक्षा आणि जबाबदारी B संपत्ती वसूली C होमगार्ड नियम D न्यायालयीन न्याय

Why: सामान्य तत्वुडी अंतर्गत शिकस्ते, शिक्षा आणि जबाबदारी यांना व्यवस्थित प्रकारांत समाविष्ट केले जाते.

Question 37

Question bank

भारतीय दंड संहितेतील "प्राथमिक संज्ञा" म्हणजे काय?
IPC मधील प्रमुख समान्य तत्त्वांधारित ओळखि संदर्भ.

A कायद्याचा मूळभूत शब्दसंख्या B सरळ किंवा विशेषतः स्वतंत्र नियम C भारतीय संविधानाचा भाग D केवल गुनहगारांमध्ये तपशील

Why: प्राथमिक संज्ञा म्हणजे कायद्याचा मूळभूत तत्त्वांवरील शब्दसंग्रह मानली जाते.

Question 38

Question bank

अपराधी क्रियाकल्पानुसार इरादे आणि कृती यांतील काय अवश्यक आहे?
IPC सान्निध्य तत्वानुसार अंतरग्त अपराध व व्याख्या संदर्भित.

A दोघेही अवश्यक B फक्त इरादा अवश्यक C फक्त कृती अवश्यक D असे नाही, फक्त साक्षीदार पुरावा अवश्यक

Why: अपराध सिद्धीसाठी व्यक्‍तीचा कृती आणि तो कृती करण्‍याचा इरादा दोन्ही महत्त्वाचा आहे.

Question 39

Question bank

सान्निध्य तत्वानुसार अंतर्गत "शिकस्त" चे स्वरूप कोणते आहे?
IPC साजापक व त्यांचे हेतू संदर्भित.

A कारावास, दंड अथवा दोन्ही B फक्त आर्थिक मदत C केवल शिक्‍षापासून मुक्तता D पिपासेचे दंड

Why: IPC मध्ये शिकस्ते म्हणजे न्यायालयाने दिलेली शिक्का जीव कारावास, दंड किंवा दोन्ही असून शकते.

Question 40

Question bank

नियमासार, वार्तीय दंड संचिता के समान्य प्रारंभिक तथ्यांची अंतर्गत 'अपरोध' या 'दंडनीय कृत्य'चा प्रामुख्याने उदाहरण काय आहे? Refer to the diagram below for details.
लेबल्स: "वार्तीय दंड संचिता", "सामान्य प्रारंभिक तथ्य", "अप्राधिकारी व्याख्या"

A सामाजिक शांतीतथा राकडणे आणि गुन्हे प्रतिबंधित करणें B फक्त दंडात्मक उपाययोजना निष्चित करणें C सरकारच्या अधिकारिक हित्ताचे संरक्षक करणें D फक्त गुन्ह्यांची वारंवारता नीयम ठरवणे

Why: वार्तीय दंड संहितेचा मुख्य उद्देश आहे सामाजिक शांतीतथा, सुव्यवस्था राखणे आणि गुन्ह्यांना प्रतिबंध करण्यासाठी सामान्य प्रारंभिक तथ्ये ह्या तरीच मुख्य भाग आहे.

Question 41

Question bank

वार्तीय दंड संहिता अंतर्गत अपरोधिक दायित्वाचा संबंध खालीलपैकी कोणत्या घटकाशी संबंधित आहे? Refer to the diagram below.
लेबल्स: "अपराध", "दायित्व", "सजा", "न्यायालयीन प्रक्रिया"

A केवळ गुन्हा केल्याजाणे B अपराधाच्यागत दोषीपणाचा आणि जबाबदारी C शिकारी व्यक्‍तीची सामाजिक स्थीती D प्रिव्हिलेज अर्थात व्यक्‍ती

Why: अपराधिक दायित्व मध्ये एकाद्या व्यक्‍तीचा कानूनी जबाबदारी असणे आणि त्याअसाथ न्यायालयीन कार्यवाहीचा भाग होणे.

Question 42

Question bank

वार्तीय दंड संहिता अंतर्गत IPC ची व्याख्या कोणत्या प्रकारे केली जाते? Refer to the diagram below.
लेबल्स: "IPC परिचय", "दंडनीय कृत्य", "कायदा़", "दंड"

A शुल्क वसुलीचा कायदा B सामाजिक गुन्हे व त्यांच्यावर दंडित करणाऱ्याचा कायदा C शासनिक आदेशांचे पालन करणारा कायदा D विवाह व कौटुंबिक कायदा

Why: IPC मध्ये व्यवहारिक दंडनीय दंड संहिता ज्यॉ गुन्हे आणि त्यांना दंड लावण्याचा कायदा आहे.

Question 43

Question bank

वार्तीय दंड संहितेचा सामान्य तरतूदीनुसार कोणता नियम खरा आहे? Refer to the diagram below.
लेबल्स: "सामान्य तरतूदी", "प्राथमिक नियम", "गुन्हे", "दंडनिर्धारण"

A सरव गुन्ह्यांना एकसमान दंड दिला जातो B गुन्ह्यांचा versn आणि प्राथमिक दंड यासामान्य नियम दिले जातात C गुन्ह्यांना फक्त स्थायी न्यायदंड ठरवू शकतात D साफसफाईचे नियम दंडांतरगत येतात

Why: सामान्य तरतूदी अंतर्गत गुन्ह्यांमध्ये versn व प्राथमिक दंड लागून दंड यांचे नियम लागू केले जातात.

Question 44

Question bank

वार्तीय दंड संहिता अंतर्गत 'सजा' कशी निष्चित केली जाते? Refer to the diagram below.
लेबल्स: "गुन्हा", "सजा", "न्यायालय", "कार्यक्रम"

A फक्त गुन्ह्याच्याप्रकारानुसार B गुन्ह्याचा गांभीर्य, परिस्थिती व न्यायालयीन दृष्टिकोनाचा आधारीत C शिकारी व्यक्‍तीच्या अधिकारिक स्थितीवर आधारित D सामाजिक मागण्यावरून

Why: सजा निश्चित करताना गुन्ह्याचा गांभीर्य, घटनेचा कोणताही परिस्थिती व न्यायालयाने न्याय विचारात घेतले जातात.

Question 45

Question bank

IPC मधील समान्य तत्‍वांतील अंतर्गत कोणत्या घटकावर गुन्ह्याचा भरणा अवलंबून असतो? Refer to the diagram below.
लॅबेल्स: "गुन्हा", "दोष", "बेकायदेशीर कृत्य", "साक्ष"

A फक्त अटक करणें B गुन्ह्याचा दोष सिद्ध हॉनें C निवडणुकीचा निकाळ D सत्त्वाचा हस्ट्रांतरण

Why: IPC अंतर्गत गुन्हा सिद्ध करणें आवश्यक आहे म्हणजे दोष सिद्ध करण्यासाठी दंड देणे शक्क्य नाहिये.

Question 46

Question bank

भारतीय दंड संहिता अंतर्गत अपरा॒ध आणि दंड यामध्ये कोणता संबंध आहे? Refer to the diagram below.
लॅबेल्स: "अपरा॒ध", "दंड", "कार्यवाही", "न्याय"

A प्रत्येक अपराधासाठी थेट दंडचा लागू होतो B अपराधांमध्ये न्यायालयीन कार्यवाही आणि दंड निश्‍चित केले जातो C दंड न देता न्यायालयीन प्रिक्रिया अंतर्भूत आहे D फक्त भौतिक गुन्ह्यांवर दंड लागतो

Why: गुन्हा धारणांतर्गत न्यायालयीन कार्यवाही होते व त्यानुसार दंड निश्‍चित केले जातो.

Question 47

Question bank

सामान्य तत्‍वांतील अंतर्गत ‘दंडनीय कृत्य’ म्हणजे काय? Refer to the diagram below.
लॅबेल्स: "दंडनीय कृत्य", "कार्यवाही उल्लंघन", "सजा"

A कृती असल्याशी अपेक्षा उल्लंघन B ज्याचा परिणामी दंडात्मक कार्यवाही होऊ शकतो C शिकारी प्राणी मारणे D फक्त आरंभीक गैरवृत्ती

Why: दंडनीय कृत्य म्हणजे असे कृत्य जे कार्यवाहीचे उल्लंघन करणारें असून त्यासाथी दंडात्मक कार्यवाही कठोरदारी दिली जाते.

Question 48

Question bank

भारतीय दंड संहितेत समान्य तत्‍वांतील अंतर्गत कोणत्या प्रक्रियाचा दंडांची नियुक्ती केली जाते? Refer to the diagram below.
लॅबेल्स: "सौम्य दंड", "कडक दंड", "कायद", "फाटका"

A फक्त आरंभीक दंड B कायद आणि आरंभीक दंड दोन्ही C फक्त कार्यशिस्तात्मक दंड D अशा कोणत्याही दंडांची नियुक्ती होत नाही

Why: IPC अंतर्गत कायद तसेंच आरंभीक दंड यांना समान्य तत्‍वांतील अंतर्गत केली जाते.

Question 49

Question bank

समान्य तत्‍वांमध्ये IPC मधील कोणती धारा कोणत्या कृत्याला दोषी ठरवते? Refer to the diagram below.
लॅबेल्स: "धारा", "गतीविधी", "दोष", "दंड"

A केवळ गुन्हेगारी कृत्ये दोषी ठरवते B सर्व कृतीयांना दोषी ठरविले C धारेशी संबंधीत नियमांसमोरच कृत्य दोषी ठरते D विशिष्ट प्रक्रियाव्यवहार दोष ठरवू नये

Why: IPC मधील धारांप्रमाणेच कोणतीही कृत्य दोषी ठरवते, विशेषतः कृतीयांची संबंधीत नियमांसमोरच कृत्य दोषी ठरते.

Question 50

Question bank

उत्कट गुन्हेगारी प्रक्रियामध्ये IPC ची कायदा कसा कार्यरत केला आहे? Refer to the diagram below. लेबल्स: "IPC", "गुन्हा", "शिक्का", "नियम"

A सर्व गुन्ह्यांना समान शिक्का B प्रत्येक गुन्ह्याच्या स्वरूपानुसार नियम आणि शिक्का C गुन्हा नोंद नसलेल्या प्रक्रियेत शिक्का नाही D फक्त सामाजसेवकांच्या न्यायालयीन प्रक्रिया

Why: IPC प्रत्येक गुन्ह्याच्या प्रक्रियानुसार स्वरूपानुसार नियम आणि शिक्का देते, ज्यामुळे कायदा उचितपणे कार्यरत होतो.

Question 51

Question bank

सर्वसामान्य दंड संहिते अंतर्गत न्यायालयीन प्रक्रिया महत्त्वाची कोणती आहे? Refer to the diagram below. लेबल्स: "न्यायालय", "गुन्हा", "शिक्का", "काम"

A फक्त गुन्हेगारी निराकरण प्रक्रिया B गुन्हा सिद्द करून आणि दंड निष्पादित करणे C फक्त गुन्हे नोंदविण्यासाठी प्रक्रिया D केवळ गुन्हा तपासणीसाठी प्रक्रिया

Why: न्यायालयीन प्रक्रिया गुन्हा सिद्द करून त्याला योग्य दंड निष्पादित करण्यामध्ये महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावते.

Question 52

Question bank

भारतीय दंडसंहिता कलम 300 अंतर्गत खून या गुन्ह्याची व्याख्या केली आहे, ज्यात दोषपूर्ण हत्या कोणत्या परिस्थितीत खून ठरत नाही याबाबत विविध तरतुदी आहेत. खालील विधानांपैकी खुन ठरणार नाही अशा परिस्थितीबद्दल कांही विधाने खरे आहेत?

A जर कृत्य मृत्यू होईल याची जाणीव असूनही मृत्यूची उद्दिष्टे न ठेवता करण्यात आले असेल B जर गुन्हा करणाऱ्याने गंभीर आणि अचानक उत्तेजनामुळे पूर्वनियोजनाशिवाय मृत्यू केला असेल C जर गुन्हा करणाऱ्याने केवळ शरीरिक दुखापत करण्याच्या उद्दिष्टाने कृत्य केले असले, पण मृत्यू करण्याची उद्दिष्टे न ठेवता असेल D जर गुन्हा करणाऱ्याने जान ठेवून अशी जखम केल्यास जी सामान्य परिस्थितीत मृत्यू होण्यास पुरेशी असते

Why: योग्य उत्तराचे स्पष्टीकरणः भारतीय दंडसंहिता कलम 300 च्या अपवाद 1 नुसार, गंभीर आणि अचानक उत्तेजनामुळे पूर्वनियोजनाशिवाय झालेली दोषपूर्ण हत्या खून ठरत नाही तर दोषपूर्ण हत्या ठरते.
विद्यार्थ्यांना गोंधळ होण्याचे कारणः विद्यार्थ्यांनी अनेकदा पर्याय A निवडला कारण ते इच्छा व ज्ञान यात गोंधळ करतात, आणि चुकीच्या पूर्वग्रहाने समजतात की कलम 300 अंतर्गत ज्ञान असल्यास खूनच होतो.
पर्यायानुसार विश्लेषणः A मध्ये इच्छेशी ज्ञानाच्या अयोग्य समांतरतेचा संभ्रम आहे; C मध्ये शरीरिक दुखापतीसाठीची इच्छा आणि मृत्यूसाठीची इच्छा यातील फरक गोंधळात आहे; D मध्ये 'मृत्यू होण्यासाठी पुरेशी जखम' या वाक्प्रचाराच्या मेमरीने पर्याय चुकीचा आहे कारण अपवाद लक्षात घेतलेला नाही; B मध्ये उत्तेजनाचा अपवाद योग्य प्रकारे लागू असून खून ठरत नाही.

Question 53

Question bank

भारतीय दंडसंहिता कलम 84 नुसार, मानसिकदृष्ट्या असमर्थ व्यक्ती गुन्ह्याबाबत जबाबदार धरली जात नाही. खालीलपैकी कोणत्या परिस्थितीत आरोपी या कलमांतर्गत माफीचा लाभ घेऊ शकणार नाही?

A आरोपी मानसिकदृष्ट्या असमर्थ होता पण कृत्याच्या स्वरूपाची आणि परिणामांची जाणीव होती B आरोपी दोष कर्तृत्वाच्या वेळी तात्पुरत्या मानसिक असमर्थतेत होता C आरोपीला गुन्हा केल्याच्या वेळी उपचाराधीन दीर्घकालीन मानसिक आजार होता D आरोपीला भ्रांत होती की कृत्य कायदेशीर आहे

Why: योग्य उत्तराचे स्पष्टीकरणः कलम 84 अंतर्गत माफी फक्त तेव्हा दिली जाते जेव्हा आरोपी मानसिकदृष्ट्या असा असमर्थ असे की त्याला कृत्याचा स्वरूप किंवा विकृतता समजत नाही; केवळ मानसिक असमर्थतेमुळेच माफी मिळत नाही.
विद्यार्थ्यांना गोंधळ होण्याचे कारणः ते पर्याय A निवडतात कारण Mental unsoundness म्हणजे माफी होईल असा अर्धशिक्षा मूळ प्रश्न असतो.
पर्यायानुसार विश्लेषणः A चुकीचे कारण आरोपीला जाणीव असल्यामुळे माफी मिळत नाही; B तात्पुरती असमर्थता माफीच्या अटीत येते; C उपचाराधीन दीर्घकालीन आजारामुळे माफी मिळते; D मध्ये भ्रांत असल्याने अपराधाची जाणीव नाही, त्यामुळे माफी मिळते.

Question 54

Question bank

कलम 299 आणि 300 अंतर्गत दोषपूर्ण हत्या आणि खून यांमधील फरक कोणत्या तत्वावर आधारलेला आहे?

A फक्त मृत्यू करण्याची इच्छा असणे खून ठरविण्यास पुरेसे आहे B कृत्यामुळे मृत्यू होण्याची जाणीव खुन म्हणून वर्गीकृत करते C खून करण्यासाठी मृत्यू करण्याची इच्छा किंवा सामान्यतः मृत्यू होण्यास पुरेशी शरीरिक दुखापत करण्याची इच्छा असणे आवश्यक आहे D जर कृत्य फक्त शरीरिक दुखापत करण्याच्या हेतूने केले असेल, तरी तो खून ठरेल

Why: योग्य उत्तराचे स्पष्टीकरणः कलम 300 नुसार, खून करण्यासाठी मृत्यू करण्याची इच्छा किंवा सामान्यतः मृत्यू होण्यास पुरेशी अशी शरीरिक दुखापत करण्याची इच्छा असणे आवश्यक आहे; या अटीशिवाय दोषपूर्ण हत्या खून ठरत नाही.
विद्यार्थ्यांना गोंधळ होण्याचे कारणः पर्याय B आकर्षक वाटतो कारण विद्यार्थी 'जाणीव' आणि 'इच्छा' यात गोंधळ करतात.
पर्यायानुसार विश्लेषणः A मध्ये शरीरिक दुखापत निकष दुर्लक्षित आहे; B मध्ये जाणीव आणि इच्छेत गोंधळ आहे; D मध्ये फक्त शरीरिक दुखापत करण्याची इच्छा असल्यास खुन ठरेल असे चुकून गृहित धरले आहे; C हा योग्य कायदेशीर फरक स्पष्ट करतो.

Question 55

Question bank

भारतीय दंडसंहिता कलम 304 भाग II (दुर्घटनेतून किंवा दुर्लक्षित कृत्यातून होणारी दोषपूर्ण हत्या) अंतर्गत आवश्यक मानसिक अवस्था काय असावी?

A कृत्य करताना मृत्यू होण्याची शक्यता जाणून असणे आवश्यक आहे B कृत्य केवळ जानून मृत्यू करण्याच्या हेतूने केले पाहिजे C कृत्य हडकपाने किंवा निष्काळजीपणाने करून मृत्यू होणे, पण मृत्यू करण्याची इच्छा नसावी D कृत्य जानून अशी जखम करणे ज्यामुळे सामान्यत: मृत्यू होतो

Why: योग्य उत्तराचे स्पष्टीकरणः कलम 304 भाग II अंतर्गत येणारी दोषपूर्ण हत्या ही हडकपाने किंवा निष्काळजीपणाने होणारी आहे, जिथे मृत्यू करण्याची इच्छा नसते.
विद्यार्थ्यांना गोंधळ होण्याचे कारणः पर्याय A आकर्षक वाटतो कारण विद्यार्थी कलम 299 मधील 'जाणीव' या मानसिक अवस्थेला कलम 304 शी चुकून जोडतात.
पर्यायानुसार विश्लेषणः A चुकीची मानसिक अवस्था कलम 304 साठी; B इच्छेची चूक; D खूनाचे निकष विसरून मेमरीने घेतलेले; C योग्य मानसिक अवस्थेचे वर्णन करतो.

Question 56

Question bank

भारतीय दंडसंहिता कलम 375 (बलात्कार) अंतर्गत, चुकीच्या कल्पनेतून दिलेल्या संमतीबद्दल कोणते विधान सत्य आहे?

A कृत्याच्या स्वरूपाबाबत खोट्या माहितीवरून मिळालेली संमती वैध आहे B व्यक्तीच्या ओळखीबाबत चुकीच्या कल्पनेमुळे दिलेली संमती म्हणजे संमतीच नाही C दहशतीतून मिळालेली संमती वैध समजली जाते D दारूच्या नशेत मिळालेली संमती नेहमी वैध असते

Why: योग्य उत्तराचे स्पष्टीकरणः भारतीय दंडसंहिता न्यायशास्त्रानुसार, ओळखीतील चुकीच्या कल्पनेमुळे दिलेली संमती बलात्कारासाठी संमती नसते.
विद्यार्थ्यांना गोंधळ होण्याचे कारणः पर्याय A हाच मेमरीवरून गृहित धरलेला आणि ओळखीचा अपवाद विसरलेला आहे.
पर्यायानुसार विश्लेषणः A काही बाबतीत खरे असून ओळखीच्या अपवादात अयशस्वी; B ओळखीच्या चुकीच्या कल्पनेचे योग्य भाष्य; C भितीतून मिळालेली संमती संमती नाही; D नशेत मिळालेली संमती नेहमी वैध नाही हे विसरले आहे.

Question 57

Question bank

भारतीय दंडसंहितेच्या कलम 41 अंतर्गत 'खाजगी संरक्षण' या बचावाची परवानगी आहे. खालीलपैकी कोणता 'खाजगी संरक्षण'च्या व्याप्तीत येत नाही?

A पुण्याच्या शरीराचे मृत्यू अथवा गंभीर अपाय होणाऱ्या तात्काळ हल्ल्यापासून संरक्षण करणे B काही दिवसांपूर्वी घडलेल्या भूतकाळातील इजाeyan विरोधात प्रतिउत्तर देणे C अवैध संकटाचा धोका असताना समतोल शक्तीचा वापर करणे D स्वतःच्या किंवा आपल्या वडिलांच्या मालकीतील मालमत्तेचे चोरी किंवा विनाशापासून संरक्षण करणे

Why: योग्य उत्तर कारण: खाजगी संरक्षणासाठी तात्काळ किंवा तडजोडीच्या धोक्याची गरज असते; भूतकाळातील इजाeyan विरोधात प्रतिउत्तर देणे खाजगी संरक्षणांतर्गत येत नाही.
विद्यार्थी गंडात का पडतात: पर्याय B मध्ये प्रतिउत्तरास खाजगी संरक्षण समजले जाते, जे कालपरिमाणाच्या अटीशी विरोधाभासी आहे.
पर्यायानुसार स्पष्टीकरण: A ही पारंपरिक खाजगी संरक्षणाची उदाहरणे आहेत; B चुकीच्या प्रकारे भूतकाळातील इजाeyan वर खाजगी संरक्षण लागू मानते (अर्थाचा गोंधळ); C खाजगी संरक्षणातील साम्यपूर्णतेचे निर्देश देते; D मालमत्तेच्या रक्षणाचा खाजगी संरक्षणानुसार कायदेशीर आधार स्पष्ट करते.

Question 58

Question bank

भारतीय दंडसंहितेच्या कलम 39 संबंधी (प्रभावाचा भाग क्रिया आणि भाग दुर्लक्षामुळे होणे) खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे?

A जिथे क्रिया आणि दुर्लक्ष दोन्हीमुळे परिणाम होतो, तिथे फक्त क्रियावरच शिक्षा केली जाते B क्रिया करण्यासाठीच्या दुर्लक्षाला सदैव कलम 39 अंतर्गत शिक्षा होते C प्रभावाचा भाग क्रिया आणि भाग दुर्लक्षामुळे झाल्यास क्रिया व दुर्लक्ष करणारे सर्व जबाबदार सहकाराने जबाबदार असतात D प्रभाव करणाऱ्या क्रिया किंवा दुर्लक्षांपैकी ज्यामुळे अधिक नुकसान होते त्या व्यक्तीला शिक्षा केली जाते

Why: योग्य उत्तर कारण: कलम 39 नुसार प्रभाव भागत: क्रिया आणि भागत: दुर्लक्षामुळे झाल्यास सर्व संबंधित व्यक्ती शिक्षा होतात.
विद्यार्थी गंडात का पडतात: पर्याय A सोपा वाटतो कारण विद्यार्थी फक्त क्रियेकडे लक्ष देतात, दुर्लक्षाची जबाबदारी परावृत्त करतात.
पर्यायानुसार स्पष्टीकरण: A दुर्लक्ष जबाबदारी दुर्लक्षित करते (कुठलेही दुर्लक्षतातरेशा); B दुर्लक्षावर सार्वत्रिक शिक्षा लावते जे चुकीचे आहे; D ज्यामुळे अधिक नुकसान झाले ते व्यक्ती शिक्षा वाटतो असे चुकीचे समजते; C कायद्याचा योग्य प्रतिबिंब आहे.

Question 59

Question bank

भारतीय दंडसंहितेच्या कलम 375 अंतर्गत खालीलपैकी कोणते घटनेला खलनायकपणा म्हणून मानले जात नाही, नवीन न्यायिक अभिप्राय व सुधारणा पाहता?

A एका पुरुषाचे 18 वर्षांवरील अजाणत्या स्त्रीशी गैरसंमतीत लैंगिक संबंध B 18 वर्षांवरील पत्नीशी संमतीशिवाय वैवाहिक लैंगिक संबंध C 18 वर्षापेक्षा कमी वयाची पत्नीशी संमतीशिवाय लैंगिक संबंध D एकमत असलेल्या प्रौढ व्यक्तींमध्ये खाजगी ठिकाणी बळकटी किंवा दबावाशिवाय लैंगिक संबंध

Why: योग्य उत्तर कारण: प्रौढ व्यक्तींच्या संमतीने होणारे लैंगिक संबंध कलम 375 अंतर्गत खलनायकपणा नाहीत.
विद्यार्थी गंडात का पडतात: पर्याय B वरून विद्यार्थ्यांना विवाहीनुसार खलनायकपणाबाबतचा पूर्वीचा नियम गोंधळात टाकतो कारण सुधारित कायदा वेगळा आहे.
पर्यायानुसार स्पष्टीकरण: A सामान्य खलनायकपणाची व्याख्या देते; B अलीकडील न्यायिक स्पष्टतेनंतर विवाहीत खलनायकपणा समाविष्ट केला गेला आहे (पूर्वीचा गैरसमज); C मुलांसंबंधी विवाहामुळे संमती नोंदणार नाही, म्हणून खलनायकपणा; D संमतीने ती लैंगिक क्रिया आहे जे खलनायकपणा नाही.

Question 60

Question bank

भारतीय दंडसंहितेच्या कलम 81 अंतर्गत (अपराधाच्या हेतूखेरीज, इतर नुकसान टाळण्यासाठी घातक क्रिया) गुन्हेवार जबाबदारीला खालीलपैकी कोणता अपवाद सर्वोत्तमपणे वर्णन करतो?

A हत्या किंवा गंभीर इजा टाळण्यासाठी तात्काळ धोका असतानाही निर्दोष व्यक्तींना नुकसान होण्याची शक्यता असलेल्या क्रियेचे केले जाणे B क्रिया अशी केली जाते ज्यामुळे होणाऱ्या नुकसानाची माहिती किंवा हेतू नसतो C सार्वजनिक हितासाठी परिणामाचा विचार न करता नेहमीच अशा क्रियेला सूट मिळते D ठेवलेली क्रिया जानवून व हेतूपुरस्कृत असते पण कायदेशीर अधिकारांतर्गत शासकीय आदेशानुसार केली जाते

Why: योग्य उत्तर कारण: कलम 81 नुसार धोका निर्माण करणारी क्रिया इतर मोठ्या नुकसानापासून वाचविण्यासाठी केल्यास गुन्हेवार नाही, जरी निर्दोषांना नुकसान झाले तरी.
विद्यार्थी गंडात का पडतात: पर्याय B मध्ये हेतू/ज्ञान घटक अनवधितपणे लागू केला जातो, खरे कायदेशीर उद्देश्य दुर्लक्षित होते.
पर्यायानुसार स्पष्टीकरण: A कलम 81 नुसार योग्य आहे; B हेतुशून्यता कायदेशीर उद्देशाप्रमाणे समजत नाही; C कायदा आणि गरजांपेक्षा व्यापक सूट गृहित धरते; D कायदेविषयक अधिकाराविषयी गैरसमज आहे, कारण हेतू आणि अधिकार वेगळे मुद्दे आहेत.

Question 61

Question bank

भारतीय दंडसंहितेच्या कलम 34 अंतर्गत ‘सामान्य हेतू’ संदर्भातील खालीलपैकी कोणते विधान योग्य आहे?

A कलम 34 अन्वये प्रत्येक सहभागीने प्रत्यक्षपणे कृत्य करणे आवश्यक आहे B फक्त ज्याने कृत्य प्रत्यक्ष केले त्याला जबाबदार धरले जाते, इतर नाही C सर्व ज्यांनी बेकायदेशीर कृत्य करण्याचा सामान्य हेतू सामायिक केला आणि त्यात सहभागी झाले, त्यांना संयुक्त आणि स्वतंत्रपणे जबाबदार धरले जाते D सामान्य हेतूसाठी पूर्वीच्या लिखित कराराची आवश्यकता असते

Why: योग्य उत्तर कारण: कलम 34 नुसार सामान्य हेतूने कृती करणाऱ्या सर्व व्यक्तींवर संयुक्तपणे जबाबदारी असते, प्रत्यक्ष कृत्य करणारा कोण असा विचार न करता.
विद्यार्थी गंडात का पडतात: पर्याय A अनेक विद्यार्थी प्रत्यक्ष कृत्य आवश्यक समजतात, सामान्य हेतूची कल्पना विसरतात.
पर्यायानुसार स्पष्टीकरण: A प्रत्यक्ष कृत्य अनिवार्य समजते, जी चुकीची समज आहे; B सहाय्यकत्वाची जबाबदारी नाकारते, जी चुकीची आहे; D पूर्वीच्या लिखित कराराची अट गैरसमज आहे; C कलम 34 ची अचूक व्याख्या आहे.

Question 62

Question bank

कलम 81 भारतीय दंड संहिता मध्ये काही अपराधमुक्तता दिली आहे ज्यात अपराधी मनोवृत्तीशिवाय केलेले पण हानी पोहचवू शकणारे कृत्य समाविष्ट असते. खालीलपैकी कोणते या मुभेअंतर्गत येत नाही?

A आपत्कालिन परिस्थितीत जीव वाचविण्यासाठी डॉक्टरने केलेली शस्त्रक्रिया, जरी त्यात हानी होण्याचा धोका असला तरी B आपल्याच मालकीचे समजून इतराचा वस्तू विनाकारण नष्ट करणे, हानी होण्यापासून वाचण्यासाठी चुकीची कल्पना करणे C युद्ध काळात आदेशाशिवाय सैनिकाने नागरिकांवर गोळीबार करणे D आग लागलेले बालक वाचवण्यासाठी कोणीतरी ठोकळा तोडणे

Why: योग्य उत्तर कारण: कलम 81 अंतर्गत अपराधमुक्तता फक्त कायदेशीर अधिकाराशिवाय न हानी करण्याच्या मनोवृत्तीने किंवा अज्ञानामुळे केलेल्या कृत्यांसाठी आहे. सैनिकाने आदेशाशिवाय नागरिकांवर गोळीबार करणे अशा प्रकारचे बेकायदेशीर कृत्य आहे जे या मुभेत येत नाही.
विद्यार्थी का चुकतात: पर्याय B हानी न होण्याची चुकलेली कल्पना असल्याने 'न हानिकारक' वाटते पण कलम 81 च्या संदर्भात चुकीचा आहे.
पर्यायवार स्पष्टीकरण: A ही वैध आपत्कालीन शस्त्रक्रिया आहे (कलम 81 नुसार योग्य); B चुकीच्या मालकीच्या भानामुळे केलेले कृत्य सामान्यतः मुभेत येते; C बेकायदेशीर आणि अधिकाराशिवाय होणारे कृत्य आहे; D मदत करणारे वाचविण्याचे कृत्य कलम 81 नुसार मुभेत आहे.

Question 63

Question bank

कलम 96 भारतीय दंड संहिता (खाजगी संरक्षणाचा अधिकार) मागे कोणती तत्त्वे सर्वोत्कृष्टपणे मांडतात?

A मालमत्तेचे संरक्षण करताना केवळ अमानवीय नाही असा बलप्रयोग करता येतो B धोक्याचा नाश झाला की खाजगी संरक्षणाचा अधिकार संपतो C शरीरावर होणाऱ्या प्रत्येक हल्ल्यामध्ये मृत्यू घडवण्यात खाजगी संरक्षणाचा अधिकार प्रसारित होतो D खाजगी संरक्षणातही कोणताही जास्तीचा बलप्रयोग केल्यास व्यक्ती जबाबदार असते

Why: योग्य उत्तर कारण: खाजगी संरक्षणाचा अधिकार केवळ धोक्याचा त्वरित किंवा आतुर अवस्थेत असताना उपलब्ध असून जोपर्यंत धोका कायम आहे तोपर्यंतच तो लागू राहतो, तो संपतो तेव्हा हा अधिकारही संपतो.
विद्यार्थी का चुकतात: पर्याय C चुकीची समज देतो की सर्व हल्ल्यांमध्ये मृत्यूपर्यंत मारात्मक संरक्षणाचा अधिकार आहे.
पर्यायवार स्पष्टीकरण: A अर्धवट खरे आहे कारण काही स्थितींमध्ये मृत्यूपर्यंत बलप्रयोग होऊ शकतो; B निर्भुलतेने मर्यादा सांगते; C अधिकाराचा अतिशयोक्तीपूर्ण प्रसार आहे; D प्रमाणबद्धतेचा तत्त्व विसरतो.

Question 64

Question bank

खालीलपैकी कोणते कृत्य कलम 192 भारतीय दंड संहिता (खोटे पुरावे) अंतर्गत शिक्षाार्ह नाही?

A न्यायालयीन कार्यवाहीमध्ये जानबूजून खोटे पुरावे देणे B नंतरच्या न्यायालयीन टप्प्यावर वापरासाठी खोटे पुरावे बनवणे C साक्षीदाराला खरे पुरावे देण्यापासून जानबूजून रोखणे D खोटेपणाची कल्पना न घेता दिलेली पुरावा

Why: योग्य उत्तर कारण: कलम 192 अंतर्गत फक्त जानबूजून खोटेपणा दाखविणारे पुरावे शिक्षेच्या अंतर्गत येतात; चुकीने अथवा अनजाणतेने झालेल्या त्रुटी यामध्ये नाहीत.
विद्यार्थी का चुकतात: पर्याय C हा साक्षीदाराला रोखण्याचा प्रकार आहे, जो काहीवेळा समजायला कठीण पडतो.
पर्यायवार स्पष्टीकरण: A व B जानबूजून खोटे पुरावे देणे आहे (सही शिक्षा योग्य); C साक्षी रोखणे हा शिक्षा योग्य प्रकार; D अनजाने त्रुटी आहेत, या कृत्यांना शिक्षा नाही.

Question 65

Question bank

कलम 107 भारतीय दंड संहिता अंतर्गत प्रोत्साहनाबाबत खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे?

A प्रोत्साहन म्हणजे फक्त अपराधासाठी सक्रिय उत्तेजन देणे असते B फक्त काही परिणामांची माहिती देणे हे प्रोत्साहन मानले जाते C प्रोत्साहन म्हणजे अपराध जाणूनसांगून सहाय्य करणे D फक्त अपराध घडणाऱ्या ठिकाणी उपस्थित राहणे म्हणजे प्रोत्साहन ठरते

Why: योग्य उत्तर कारण: प्रोत्साहनाचा अर्थ आहे अपराधासाठी उत्तेजन देणे, साजेसा षडयंत्र करणे किंवा जाणून अपराध सोडविण्यास साहाय्य करणे.
विद्यार्थी का चुकतात: पर्याय A चांगला वाटतो कारण प्रोत्साहन फक्त उत्तेजनापुरते मर्यादित आहे असे समजतात, पण सहाय्य करणे महत्त्वाचे आहे.
पर्यायवार स्पष्टीकरण: A प्रोत्साहन फक्त उत्तेजनपुरते मर्यादित (चुकीचे); B केवळ माहिती देणे प्रोत्साहन नाही; C अपराधाचा ज्ञान असतानाही सहाय्य करणे योग्य समजले आहे; D केवळ उपस्थित राहणे प्रोत्साहन नाही जोपर्यंत सहाय्य नसेल.

Question 66

Question bank

कलम 86 भारतीय दंड संहिता नुसार कायद्याने बाध्य असलेल्या व्यक्तीने केलेल्या कृत्यांच्या संदर्भात खालीलपैकी कोणते सहसा मुभा मिळत नाही?

A खुल्या मनाने आपला कर्तव्य पार पाडत असताना कायदेशीर अधिकृतता ओलांडणे B कायदेशीर अधिकाराने कार्य करताना झालेली अपघातजन्य हानी C काळजी न घेतल्यामुळे होणारी हानी D धमक्या आल्यामुळे केवळ संकट टाळण्यासाठी केलेले कृत्य

Why: योग्य उत्तर कारण: कलम 86 नुसार जो व्यक्ती कायद्याने बाध्य असून कायदेशीर कर्तव्य पार पाडत असताना केलेल्या कृतीस मुभा आहे, मात्र दुर्लक्ष किंवा असावधानीमुळे झालेली हानी मुभेत येत नाही.
विद्यार्थी का चुकतात: पर्याय A दिसायला कायदेशीर अधिकृततेला ओलांडल्यास देखील खुल्या मनाने केले गेले असल्याने मुभा आहे, त्यामुळे गैरसमज होतो.
पर्यायवार स्पष्टीकरण: A मनापासून केलेले अधिकृततेचा अतिक्रमण मुभेत आहे; B कायदेशीर अधिकृततेत अपघात मुभेत आहे; C असावधानीमुळे हानी करणं मुभेत नाही; D धमक्यामुळे केलेले कृत्य कर्तव्याशी निगडीत नाही.

Question 67

Question bank

भारतीय दंड संहितेतील एखाद्या अपराधासाठी आवश्यक असलेला 'मेनस रेआ' कोणत्या घटकांमुळे नाकारला जाऊ शकतो?

A कायद्याने मनाई केलेली क्रिया अकस्मात आणि अनभिज्ञतेने करणे B गंभीर आणि अचानक उद्दीपनेत मनाई केलेली क्रिया करणे C पीडिताच्या संमतीने क्रिया करणे D नागरी हक्काच्या चुकिच्या कल्पनेने क्रिया करणे

Why: योग्य उत्तरेचे कारण: क्रिया अकस्मात आणि अनभिज्ञतेने झाल्यास मेनस रेआचा अभाव असतो, ज्यामुळे शास्त्रज्ञ हेतू नाकारला जातो.
विद्यार्थ्यांचे चूक होण्याचे कारण: पर्याय B हे मेनस रेआ नाकारल्यासारखे वाटते, पण ते स्वतंत्र संरक्षण आहे, जे मेनस रेआ नाकारत नाही.
प्रत्येक पर्यायाचा अर्थ: A योग्यरित्या मेनस रेआ नाकारते; B एक अर्धसंरक्षण आहे पण मेनस रेआ नाकारत नाही (गैरसमजूत); C संमती गुन्ह्याच्या घटकांना नाकारते पण मेनस रेआ नाही (गैरसमजूत); D नागरी हक्काच्या चुकिची कल्पना केवळ कडक संदर्भात मेनस रेआ नाकारते; त्यामुळे A सर्वोत्तम पर्याय आहे.

Question 68

Question bank

खालीलपैकी कोणता कलम ३२० भारतीय दंड संहितेअंतर्गत 'गंभीर जखम' म्हणून मान्य नाही?

A कोणत्याही एका डोळ्याच्या दृष्टीचा कायमस्वरूपी अभाव B तात्पुरती भाषण किंवा श्रवणशक्ती गमावणे C एखाद्या हाडाचा किंवा दाताचा फ्रॅक्चर किंवा विस्थापन D कोणतीही अशी जखम जी जीवावर धोका निर्माण करते किंवा ज्यामुळे पीडिताला २० दिवसांपेक्षा जास्त काळ तीव्र शारीरिक वेदना होतात

Why: योग्य उत्तरेचे कारण: तात्पुरती भाषण किंवा श्रवणशक्ती गमावणे कलम ३२० अंतर्गत गंभीर जखमांच्या विशिष्ट यादीत समाविष्ट नाही.
विद्यार्थ्यांचे चूक होण्याचे कारण: पर्याय B आकर्षक वाटतो कारण विद्यार्थी तात्पुरते दोष गंभीर जखमेप्रमाणे समजतात.
प्रत्येक पर्यायाचा अर्थ: A कलमांतर्गत निश्चितपणे गंभीर जखम आहे; B तात्पुरते नुकसान असल्याने वगळले आहे (गैरसमजूत); C विशिष्टपणे समाविष्ट आहे; D गंभीर जखमेच्या सामान्य तरतूदीशी जुळते जिथे जीवावर धोका किंवा दीर्घकाळ वेदना होतात.

Question 69

Question bank

भारतीय दंड संहितेअंतर्गत संमतीसंदर्भात, खालीलपैकी कोणती वैध संमतीसाठी वैध अट नाही?

A सन्मत देणारा व्यक्ती संमती दिली पाहिजे B भीती किंवा जबरदस्तीने मिळालेली संमती वैध असते C सहमती क्रियेच्या स्वरूपासंबंधी असावी D मानसिकदृष्ट्या अस्वस्थ व्यक्तीने दिलेली संमती अवैध आहे

Why: योग्य उत्तरेचे कारण: भीती किंवा जबरदस्तीने मिळालेली संमती कायद्यानुसार वैध समजली जात नाही.
विद्यार्थ्यांचे चूक होण्याचे कारण: पर्याय B फक्त मनस्थितीशी समंजस्य करू देणे यास वैध संमती समजण्याशी गोंधळ करतो.
प्रत्येक पर्यायाचा अर्थ: A वैध संमतीसाठी आवश्यक आहे; B चुकीचे आहे कारण जबरदस्ती संमती अवैध करते (गैरसमजूत); C आवश्यक अट आहे; D मानसिकदृष्ट्या अस्वस्थ व्यक्तीद्वारे दिलेली संमती अवैध आहे हे बरोबर आहे.

Question 70

Question bank

भा र ती य दं ड संहिता अंतर्गत मालमत्ता गुन घेणे म्हणजे काय? खालीलपैकी कोणता पर्याय याचं सर्वोत्तम वर्णन आहे? Refer to the diagram below.

A कोणताही व्याक्तिच्या मालकीच्या वस्तूंना अनधिकृतपणे उपयोग करणे B इतराच्या मालमत्तेची चोरी करणं आणि त्याचं गैरवापर करणं C मालमत्तेशी संबंधीत गुनह्यांचा संपूर्ण मानसिक आणि कायदेशीर व्यवहार D फक्त हिंसात्मक प्रकरणांमध्ये वापरण्यायोग्य कायदेशीर नियम

Why: मालमत्ता गुन्हे म्हणजे मालमत्तेशी संबंधीत गुन्ह्यांचा एक संपूर्ण वर्ग ज्यात चोरी, डकैतिं, हडपणे इत्यादी समाविष्ट आहेत. त्यामध्ये याचं सर्वोत्तम वर्णन "मालमत्तेशी संबंधीत गुन्ह्यांचा संपूर्ण मानसिक आणि कायदेशीर व्यवहार" हा पर्याय करतो.

Question 71

Question bank

भा र ती य दं ड संहिता कोठल्या धारेखाली चोरीशी संबंधीत गुन्हे येतात? Refer to the diagram below.

A धारा 378 ते 382 B धारा 392 ते 394 C धारा 403 ते 404 D धारा 415 ते 420

Why: चोरीशी संबंधीत गुन्हे भारतीय दंड संहितेच्या धारा 378 ते 382 अंतर्गत येतात.

Question 72

Question bank

डकैतिं (IPC धारा 392-394) यामध्ये कोणता घटक मुख्य आहे? Refer to the diagram below.

A फक्त चोरी करणं B चोरी सह हिंसा किंवां धमकीचा वापर C संपत्ती बेमानीने मिळविणे D फसवणूक करणं

Why: डकैतिं हा गुन्हा चोरीशी संबंधीत असून, म्हणून यामध्ये हिंसा किंवां धमकीचा वापर अनिवार्य असतो ज्यामुळे पीडिताला भीती येते.

Question 73

Question bank

IPC च्या कोणत्या भगांत चोरीसह डकैतिंची सजाअ् थरवली जाते? Refer to the diagram below.

A 378 - 382 B 392 - 394 C 403 - 404 D 415 - 420

Why: डकैतिंशी संबंधीत गुन्हे IPC च्या धारा 392 ते 394 अंतर्गत येतात आणि त्यांच्यावर यथोचित सजाअ् किंवा भार्गात निर्गिष्ट असते.

Question 74

Question bank

IPC मधे 'हडपणे' या गुन्ह्याला संबंधीत कोणता धारा आहे? Refer to the diagram below.

A धारा 378-382 B धारा 392-394 C धारा 383-389 D धारा 415-420

Why: हडपणे हा गुन्हा IPC च्या धारा 383 ते 389 अंतर्गत येतो.

Question 75

Question bank

IPC अनुच्छेद 403-404 अंतर्गत कोणत्या प्रकारचा गुन्हा समजला जातो? Refer to the diagram below.

A चोरी B हडपणे C कब्जेदारी D फसवणूक

Why: धारा 403-404 अंतर्गत कब्जेदारी या गुन्ह्याचा सांगितले जाते जेथे एखादी मालमत्ता चुकीच्या प्रकारे ठेवणे किंवा वापरणे यासाठी जबाबदार धरले जाते.

Question 76

Question bank

IPC धारा 415-420 अंतर्गत खालीलपैकी कोणता गुन्हा समाविष्ट आहे? Refer to the diagram below.

A चोरी B फसवणूक आणि बेईमानी C डकैती D हडपणे

Why: धारा 415 ते 420 मध्ये फसवणूक आणि त्याद्वारे मिळालेल्या मालमत्तेचा गैरवापर यासंबंधी नियम आहेत.

Question 77

Question bank

IPC अंतर्गत अन्य मालमत्ता संबंधीत गुन्हे यामध्ये कोणता प्रकार समाविष्ट असू शकतो? Refer to the diagram below.

A गैरकायदेशीर तफाॅवल B कायदेशीर मालमत्ता विक्री C सरकारी दस्तऐवजांची नोंदणी D संपत्तीचा कायदेशीर हस्तांतरण

Why: अन्य मालमत्ता संबंधीत गुन्हे म्हणजे जसे गैरकायदेशीर तफाॅवल (बेकायदेशीर मालमत्ता हस्तांतरण किंवा वापर) यांचा समावेश होतो.

Question 78

Question bank

सजा आणि दंड संबंधित तरतुदी IPC च्या कोणत्या घटकांतून दिल्या जातात? Refer to the diagram below.

A मालमत्ता गुन्हे B सजा आणि दंड संहितेतील तरतुदी C फक्त चोरीशी संबंधीत नियम D हिंसात्मक गुन्ह्यांसाठी स्वतंत्र व्यवस्था

Why: सजा आणि दंड संबंधित तरतुदी ही IPC चे वेगळे विभाग असून ठराविक गुन्ह्यांसाठी सजा ठरविण्याची तरतूद करतात.

Question 79

Question bank

IPC धारा 378 मध्ये चोरी करण्यासाठी कोणते घटक आवश्यक आहेत? Refer to the diagram below.

A एखाद्या व्यक्तीच्या मालकीच्या वस्तूला अनधिकृतपणे घेणे B हिंसा करून संपत्ती काढणे C फसवणूक करून मालमत्ता मिळविणे D सावधगिरीने मालमत्ता ठेवणे

Why: धारा 378 अंतर्गत चोरी म्हणजे कोणत्याही व्यक्तीच्या मालकीच्या वस्तूला अनधिकृतपणे घेणे किंवा कापणे आवश्यक आहे.

Question 80

Question bank

डाकेतितील हिंसेचा उद्गेश काय असतो? Refer to the diagram below.

A संपत्ती सुरक्षीत करणं B पीडिताला भीती वाटवणं आणि चोरी पूर्ण करणं C फसवणूक करणं D कायदेशीर व्यवहार सुनिश्चित करणं

Why: डाकेतितील हिंसेचा उद्गेश पीडिताला भीती वाटवून संपत्ती तोडणे हा असतो.

Question 81

Question bank

हडपणें या गुन्ह्यामध्ये कोणत्या आर्थिक संबंध होतात? Refer to the diagram below.

A व्यक्तीचे मालमत्तापासून जबरदस्तीने वंचित करणं B फसवणूक करून संपत्ती मिळविणे C दसतीवजांची चोरी करणं D कायदेशीर व्यवहार करणं

Why: हडपणें म्हणजे व्यक्तीला जबरदस्तीने मालमत्तापासून वंचित करणं जे IPC च्या धारा 383-389 अंतर्गत येते.

Question 82

Question bank

कबजेवरी (IPC धारा 403-404) चे मुख्य वैशिष्ट्य काय आहे? Refer to the diagram below.

A कबजेडाराने मालमत्ता चोरी केली आहे B कबजेडाराने मालमत्ता बेईमानीने ठेवून ठेवलं आहे C कबजेडाराने मालमत्ता फसवणुकीने मिळविली आहे D कबजेडाराने मालमत्ता परवागीणने वापरली आहे

Why: कबजेवरीमधे मालमत्ता मूळाचे मालक नसलेल्या व्यक्तीने बेईमानीने किंव्हा गैरवर्तन करून ठेवणे महत्त्वाचे आहे.

Question 83

Question bank

IPC धारा 415-420 अंतर्गत कोणते गुन्हे आणि अपरा‌ध समाविष्ट आहेत? Refer to the diagram below.

A फसवणूक आणि बेकार्यदर्शी मालमत्ता मिळविणे B डाकेती आणि चोरी C सामंजस्याने मालमत्ता हस्तांतर D फक्त चोरी

Why: या धारांत फसवणूक (415) व त्याद्वारे मालमत्तेचा गैरवापर (420) यांचा समावेश होतो.

Question 84

Question bank

IPC अंतर्गत मालमत्ता संपंखीत गुन्ह्यांचं वर्गीकरण कोणत्या निकषांवर केले जाते? Refer to the diagram below.

A गुन्ह्याचा प्रकार आणि गुन्ह्याचा संबंधीत B केंद्र गुन्ह्याचा कॉलावधी C केंद्र गुन्हा केल्याच्या ठिकाणावरून D फक्त गुन्हेगारा व्यक्तीवरून

Why: IPC मध्ये गुन्ह्यांचे वर्गीकरण मुख्यत्वे त्यांचा प्रकारानुसार आणि गुन्ह्याचा संबंधीतेसार केले जाते.

Question 85

Question bank

भारतीय दंड संहितेप्रमाणे मालमत्ता गुन्हे आणि सजा यामध्ये संबध कसा असतो? Refer to the diagram below.

A गुन्ह्यांची गुंभीरता आणि त्यानुसार सजा यांमध्ये थेट संबंध असतो B सजा सुसंस्कृततेसाठी केली जाते नाही C सजा आणि गुन्हे वेगळ्या कायद्याऩ्तून अखले जातात D सजा फक्त चोरिसाठी केली होते

Why: IPC मधले गुन्ह्यांच्या गंभीरतेनुसार त्यांना वेगवेगळ्या सजा दिल्या जातात. त्यामुळे गुन्हा आणि त्याची सजा यामध्ये थेट संबंध असतो.

Question 86

Question bank

खालीलपैकी कोणती भारतीय दंड संहिता (IPC) ची अंतर्गत चोरी (Section 378) ची व्याख्या करत आहे?

A बिल्कुल परवानगीशिवाय वस्तू घेणे B सामान्य बंधुत्वानुसार वस्तू घेणे C मालमत्तेची खोटी नोंदणी करणे D सं핏्तिवर जबरदस्तीने कब्जा मिळवणे

Why: IPC की चोरी मध्ये एका व्यक्तीने दुसऱ्या व्यक्तीची मालमत्ता परवानगीशिवाय घेणे आवश्यकीय आहे.

Question 87

Question bank

IPC मध्ये कोणत्या धारा अंतर्गत दखल व हिंसा एकत्रित करून चोरी करण्याचा गुन्हा ठरतो?
Refer to the diagram below for IPC Section 390 ची विशिष्टता.

A धारा 378 B धारा 390 C धारा 405 D धारा 403

Why: दखल हा गुन्हा IPC धारा 390 अंतर्गत येतो, ज्यामध्ये चोरी सह हिंसेचा वापर होतो.

Question 88

Question bank

खालीलपैकी कोणता गुन्हा 'गबन' म्हटून IPC मध्ये ओळखला जातो?
Refer to IPC Section 405 आणि त्याची व्याख्या खालीलप्रमाणे.

A परवानगीशिवाय मालमत्ता चोरी करणे B विश्वासघात करून मालमत्ता दुरुपयोग करणे C सं핏्तिवर जबरदस्तीने कब्जा करणे D मालमत्ता खोटी पडठीने विकणे

Why: गबन हा विश्‍वासघात करून मालमत्तेचा गैरवापर करण्याचा अपराध आहे, IPC Section 405 अंतर्गत.

Question 89

Question bank

IPC मध्ये कोणत्या धारा अंतर्गत 'फरा सं핏्तिवर रक्शक-राखाव' गुन्हा येतो?
Refer to IPC Section 403 ची संक्षिप्त महिती खाली आहे.

A धारा 403 B धारा 390 C धारा 378 D धारा 405

Why: धारा 403 अंतर्गत 'फरा सं핏्तिवर रक्शक-राखाव' गुन्हा आहे जे मूळत: संपत्ती मिळवण्याचा फसवणूक होतें त्याचा समावेश होतो.

Question 90

Question bank

चोरी आणी दखल या दोनही गुन्ह्यामध्ये कोण मुखय घटक वेगळा आहे?
Refer to IPC Section 378 व 390 मधील फरकासाथी खालील माहिती.

A चोरीत बल वापर नाही तर दखलीत बल वापर होतो B दखलित चोरी केली जाते नाही C चोरीत मोकळ्या जागी चोरी होतो फक्त D दखलीत विश्‍वासघातचा घटक असतो

Why: दखलित हिंसा किंवा धमकी द्वारे चोरीसोबत बलाचा वापर होतो, IPC Section 390 अंतर्गत तर चोरीत बलाचा वापर नाही.

Question 91

Question bank

IPC मध्ये कोणत्या प्रकारच्या दारा अंतर्गत संपत्तीचा विश्‍वासघात करून मालमत्ता हस्तांतरित करण्याच्या शिका्षा होतो?
IPC Section 405 ची प्राथमिक लिंक दिलेली आहे.

A दारा 405 B दारा 378 C दारा 403 D दारा 390

Why: IPC चा दारा 405 अंतर्गत विश्‍वासघात करून मालमत्ता गबन करण्याचा शिका्षा ठोठावली जाते.

Question 92

Question bank

तुम्ही IPC चा दारा 403 च्या अंतर्गत 'फरार संपत्ती'चा गैरवापर करणाऱ्याला काय शिक्षा होऊ शकते?
IPC Section 403 ची प्राथमिक पाहा.

A विज्ञापनाक दस्त B सौम्य शिक्षा C जैली अथवा कारावास D कायदेशीर सलला देणे

Why: दारा 403 अंतर्गत फरार संपत्तीचा गैरवापर करणाऱ्याला कारावास किंवा दंड ठोठावला जातो.

Question 93

Question bank

खालीलपैकी कोणती परिभाषिती IPC च्या Section 405 अंतर्गत 'गबन' होईल?
IPC Section 405 ची लिंकसह घेतलेले आहे.

A प्रत्येकजणाचा मन्य नसलेला मालमत्ता वावर B संपत्तीचा जप्‍त करणें जे परवानगी आहे C विश्‍वासावर ठेवलेली मालमत्ता विनाअनुमती वावरणे D इतरांच्या मालमत्तेची चोरी करणें

Why: 'गबन' मध्ये मालमत्ता विश्‍वासावर ठेवल्याने ती विनाअनुमती वावरणे गबन ठरते.

Question 94

Question bank

IPC चा दारा 378 आणि 405 मधील फरक कोणता आहे?
Refer to definitions of Section 378 आणि 405.

A 378 मध्ये चोरी तर 405 मध्ये विश्‍वासघात B 378 आणि 405 मध्ये एकच प्रकार आहे C 405 मध्ये फक्त हिन्सात्मक चोरी आहे D 378 मध्ये फसवणूक व 405 मध्ये हिन्सा

Why: दारा 378 चोरीसायटी तर 405 विश्‍वासघात आहे. दोन्ही वेगवेगळे गुन्हे आहेत.

Question 95

Question bank

डकैतिमध्ये कोणता प्रकारचा बलप्रयोजक अपेक्षित आहे?
Refer to IPC Section 390 ची प्राथमिक वाचवा.

A शारीरिक हिंसा किंवा धमकी B फक्त भौतिक वस्तू चोरी C संपत्तीची फसवणूक D संपत्तीचा वारसाखाते

Why: डकैतित हिंसा किंवा धमकीचा वापर करून चोरी केली जाते, जे IPC Section 390 अंतर्गत येते.

Question 96

Question bank

IPC धारा 403 अंतर्गत काय दोष सिद्ध होतो?
Refer to Section 403 ची व्याख्या लक्षात घ्या.

A विश्वासघात करून संपत्तीचा रकबा करता चोरी B फसवणूक करून संपत्तीचा गैरवापर C मालमत्ता चोरी करणे D डकैत करताना हिंसा

Why: धारा 403 अंतर्गत विश्वासघात करून संपत्तीचा गैरवापर करणे हा गुणह आहोे.

Question 97

Question bank

गबनाचा गुन्ह्यासाठी IPC ची कोणती कल प्र कर्णे आवश् यक आहे?
Refer to IPC Section 405 for key शब्द.

A मालमत्ता कोणाचा विस्वासावर ठेवलेली असणे गरजेची B मालमत्ता अवैधरीत्या मिळालेली असावी C फक्त चोरी केलेल्या गबन होईल D डकैतित हात असणे आवश्यक

Why: गबन दाखवायला मालमत्ता विस्वासावर ठेवलेली असणे अनिवार्य आहे, IPC धारा 405 नुसार.

Question 98

Question bank

खालीलपैकी कोणता गुन्हा IPC च्या धारा 378 व 405 यांंच्या व्याख्यान्मध्ये मोडतो?
Refer to Section 378 and 405 विशेषण.

A स्वतःच्या मालकीची वस्तू दुरुपयोग करणे B इतर लोकांची मालमत्ता चोरीने घेणे C विश्वासघात करून मालमत्ता वापरणे D डकैतिवर हिंसाचार करणे

Why: चोरीत मालमत्ता चोरीने घेणे (धारा 378) तर गबनात विश्वासघात करून मालमत्ता वापरणे (धारा 405) याते.

Question 99

Question bank

IPC अंतर्गत डकैतितले बळप्रयोग आणि संपत्तीचा प्रकरण कोणता?
Refer to IPC Section 390 ची वैशिष्ट्ये बघा.

A हिंसा करून चाल संपत्ती कब्जा करणे B फसवणूक वापरून जमिनीचे दावे करणे C चोरी करून रहदारीत संपत्ती घेणे D दोन व्यक्तींमध्ये संपत्ती वाटप करणे

Why: डकैतीत हिंसेद्वारे चाल संपत्तीचा जबरदस्तीने कबजा केला जातो, IPC Section 390 नुसार.

Question 100

Question bank

IPC Section 405 अंतर्गत गबनाचा गुन्ह्याचा कल्पजिपूर्वक अभ्यास करण्याचा काय समजते?
Refer to IPC Section 405 चा मर्यादित वापर.

A विश्वासाभंग करून मालमत्ता गैर नियम वाचा B संपत्ती चोरी केली तर गबन होणार नाही C विश्वासाविज्ञी दाखविणे मालमत्ता घेतली तर गबन नाही D फक्त जमिनीवरच गबन होतो

Why: गबनास विश्वासाभंग करून संपत्ती वापरने किंव्हा घेणे IPC Section 405 ची मुख्य निका आहेत.

Question 101

Question bank

IPC च्या धाराः 403 मध्ये फरार संपत्तिचा वापर कोणत्या प्रकारे गुन्हा मानला जातो?
Refer to IPC Section 403 च्या नियमानुसार.

A संपत्ती हवालमाशास्त्रासारखी वापरणे B फसवणूक करून मालमत्ता हस्तगत करणे C संपत्ती चोरी करणे D संपत्तीचे कायदेशीर हस्तांतरण

Why: धारा 403 मध्ये फरार संपत्तिचा फसवणूक करून वापर करणे गुन्हा ठरतो.

Question 102

Question bank

IPC च्या धारा 378 आणि 390 यामुळे चोरीला लागू असलेल्या घटकांचा डकैत्या च्या तुलनेत कशा प्रकारे आढावा घेता येतो?
Refer to comparison IPC Section 378 and 390.

A चोरीत हिंसा नसलेली, डकैतीत हिंसा असते B चोरी आणि डकैत्याचा एकच गुन्हा असतो C डकैतीत फक्त आर्थिक नुकसानीचा असतो D चोरीत धमकी वापरली जाते

Why: IPC धारा 378 नुसार चोरीत कोणतीही हिंसा वापरली जात नाही, परंतु धारा 390 (डकैत) मध्ये हिंसा किंव्हा धमकी वापरली जाते.

Question 103

Question bank

किसी व्यक्ती ने बीना मालकी की अनुमति के उल्लेखी संपत्ती में लगी दिवार तोडी दिये. थोरतीय दंड संहिते के अनुसार, यह किसी अपरााध की श्रेणी में आणेगा?

A धारा 427 के तहत नुकसान पहुँचाने का अपराध B धारा 379 के तहत चोरी का अपराध C धारा 441 के तहत घर में चोरी का प्रयास D धारा 405 के तहत विशवासघात का अपराध

Why: सही उत्तर के कारण: दिवार को तोडना भरतीय दंड संहिता की धारा 427 के तहत संपत्ती को नुक्सान पहुँचाने में आता है, क्योंकि यह व्यक्ति ने जानबूझकर मालकी की संपत्ती को नुक्सान पहुँचाया है।
छात्रों के भ्रम का कारण: अधिकांश छात्र तुरन्त चोरी (धारा 379) विकल्प चुन लेते हैं, क्योंकि वे दिवार तोडने को संपत्ती की चोरी समझ लेते हैं, जो वास्तव में गलत है। यह एक premature rule application (गलत समझ) है।
विकल्पों का विश्लेषण: A सही है क्योंकि यह संपत्ती को नुक्सान पहुँचाने की बात करता है; B भरमित करता है चोरी व नुकसान में (गलत समझ); C घर में चोरी जैसा अपराध बयान करता है (गलत समझ); D विशवासघात जैसा अपराध बताता है (गलत समझ)।

Question 104

Question bank

एक व्यक्ति ने किसी दुकान से सामान निकाल किँतु भुगतान के इरादे से, पर भुगतान नहीं किया। यह क्रिया भरतीय दंड संहिते के किस अपराध के अंतर्गत आएगी?

A धारा 378 के तहत चोरी B धारा 406 के तहत गबन C धारा 405 के तहत विशवासघात D धारा 420 के तहत ठगी

Why: सही उत्तर के कारण: यदि किसी ने बिना अनुचित के वस्तु अपनी मर्जी से उठायी हो, एवं उसका भुगतान न किया हो, तो यह धारा 378 के तहत चोरी की श्रेणी में आता है। यहाँ भुगतान का इरादा होना कोई प्रबंध नहीं करता क्योंकि वस्तु लेना अनुचित है।
छात्रों के भ्रम का कारण: छात्र भुगतान के इरादे को देखकर गबन (धारा 406) या विशवासघात (धारा 405) समझ लेते हैं, जो गलत है। यह biased reasoning (गलत सोच) है।
विकल्पों का विश्लेषण: A सही है क्योंकि चोरी की प्राथमिक स्थिति बताता है; B गबन का स्थिति बताता है, इरादा भूल गया है (गलत समझ); C विशवासघात का व्याख्यान है जो यहां अनुपस्थित मामले में गलत है; D ठगी के लिए धोखा या गलती चाहिए, जो यहाँ निराधार है (गलत समझ)।

Question 105

Question bank

एक व्यक्ति ने किसी और की संपत्ती में घुसकर बिना अनुमति के घुसपैठ की। इस स्थिति में, भरतीय दंड संहिते के तहत किस अपराध का आरोप लगाया जाएगा?

A धारा 441 के तहत अवैध प्रवेश B धारा 447 के तहत घर में घुसपैठ C धारा 379 के तहत चोरी D धारा 427 के तहत नुकसान पहुँचाना

Why: सही उत्तर के कारण: निझी संपत्ती या घर में बिना अनुमति घुसने को धारा 447 के तहत घर में घुसपैठ माना जाता है, भले ही चोरी या नुकसान न हुआ हो।
छात्रों के भ्रम का कारण: वे जल्दी में इसी सोचते हैं कि अवैध प्रवेश या घर में चोरी एक समान है, या धारा 441 जैसा अपराध है। यह similar concepts के भ्रम (गलत समझ) है।
विकल्पों का विश्लेषण: A गलत है क्योंकि अवैध प्रवेश प्राथमिक स्थिति बताता है, जो अपराध नहीं है; B सही है क्योंकि घर में घुसपैठ बताता है; C चोरी का अपराध है जो यहाँ लागू नहीं; D नुकसान का अपराध है, जिसका संबंध यहाँ नहीं।

Question 106

Question bank

किसी व्यक्ति ने जानबूझकर किसी अन्य के मोबाइल फोन की स्क्रीन पर खरोंच की। भरतीय दंड संहिते के तहत किस धारा के अंतर्गत अपराध माना जाएगा?

A धारा 379 के तहत चोरी B धारा 427 के तहत नुकसान पहुँचाना C धारा 382 के तहत लूट D धारा 387 के तहत डकैती

Why: सही उत्तर के कारण: जानबूझकर किसी की संपत्ती को नुकसान पहुँचाना, जैसे फोन की स्क्रीन तोडना, धारा 427 के तहत दंडनीय है।
छात्रों के भ्रम का कारण: अधिकांश छात्र तुरंत चोरी (धारा 379) या डकैती (धारा 387) चुनते हैं, क्योंकि वे नुकसान को स्वयंपूर्ण चोरी या डकैती के रूप में देखते हैं। यह premature rule application (गलत समझ) है।
विकल्पों का विश्लेषण: A चोरी समझना गलत है क्योंकि यहाँ नुकसान हुआ; B सही है; C लूट या डकैती नहीं है, जबकि मामलाक उचित फिट नहीं; D गलत है क्योंकि यहां फोन टूटना नुकसान है, गबन या डकैती नहीं।

Question 107

Question bank

धारा 378 के अनुसार, किसी परिस्थिति में वस्तु की चोरी मानी जाएगी?

A जब किसी ने वस्तु बिना अनुमति लिए स्थायी रूप से अपने कबजे में कर ली हो B जब वस्तु अस्थायी रूप से ली गई हो बिना नुकसान पहुँचाये C जब वस्तु मालकी की जानकारीरहित के लिए ली गई हो D जब को आरोपीपूर्वक लिया गया हो लेकिन भुगतान अभि बाकि हो

Why: सही उत्तर के कारण: चोरी तब होती है जब कोई व्यक्ति वस्तु बिना अनुमति के और स्थायी कबजे के इरादे से ली जाती है। अस्थायी कबजा चोरी नहीं है।
छात्रों के भ्रम का कारण: ज्यादा छात्र B को सही समझ लेते हैं क्योंकि उसमें नुकसान नहीं होता। यह overlooking edge case (गलत समझ) है।
विकल्पों का विश्लेषण: A सही है क्योंकि स्थायी कबजा चोरी का आवश्यक तत्व है; B अस्थायी कबजा है जो चोरी नहीं; C वस्तु जानकारीरहित लेना चोरी नहीं; D भुगतान बाकी होना चोरी नहीं होता।

Question 108

Question bank

किसी संपत्ती को नुखसान पहुँचाने का अपराध तभी पूरा होता है जब हरजाना या नुखसान की राशि ___ हो। सही विकल्प चुनिए।

A 50 रुपये से अधिक हो B 100 रुपये से अधिक हो C 500 रुपये से अधिक हो D कोई सीमा नहीं होती

Why: सही उत्तर का कारण: धारा 427 के अनुसार, संपत्ति नष्ट करने या नुकसान पहुँचाने का अपरा ध तभी पूरा होता है जब नुखसान की कोई न्यूनतम राशि की शर्त न हो।
छात्र क्यों फंसते हैं: छात्र धारा की तय लगत मानकर गलती करते हैं, जो rote memorisation without context (Misconception C) है।
विकल्पवार विवेचना: A, B, C यह कितिया गया न्यूनतम नुखसान लगता है गलत लगत हैं (Misconception C); D सही है क्योंकि नुखसान की कोई न्यूनतम सीमा नहीं होती।

Question 109

Question bank

यदि किसी ने चो री की वस्तु पोस ट ऑफिस में जमा करवाई और बाद में वस्तु प्रा पत की, तो क्या यह चोरी की संज्ञा बद लती है?

A हाँ, वस्तु जब वापस मिलती है तो चोरी खत्म हो जाती है B नहीं, चोरी संपूर्ण होती है वस्तु के बिना अनुमति हटाने के क्षण में C हाँ, यदि वस्तु सुरक्षीत रूप से जमा कर दी गई तो अपराध नहीं है D नहीं, प्रक्रिया जब वस्तु को जमा नहीं मिल सकती

Why: सही उत्तर का कारण: चोरी तब पूर्ण होती है जब वस्तु बिना अनुमति के उठाई ली जाती है, वापस मिलना चोरी की वास्तविकता को नहीं बदला।
छात्र क्यों फंसते हैं: वे यह सोचते हैं कि वस्तु वापस मिलना चोरी को समाप्त कर देता है, जो gambler's fallacy/bias reasoning (Misconception E) है।
विकल्पवार विवेचना: A गलत है, क्योंकि चोरी की संज्ञा वस्तु के बिना अनुमति हटाने के क्षण में पूर्ण होती है (Misconception E); B सही है; C वस्तु जमा करने को गलत व्याख्या करता है (Misconception A); D गलत है, सजा चोरी के आधार पर लगती है (Misconception D)।

Question 110

Question bank

किसी संपत्ति का क्षरण करने हेतु धोखे से बदला बदलकर सौदा करने को क्या कहा गया है?

A धारा 405 के तहत विश्वासघात B धारा 406 के तहत गंभीर C धारा 420 के तहत ठगी D धारा 379 के तहत चोरी

Why: सही उत्तर का कारण: जब कोई व्यक्ति भरोसे का दुरुपयोग कर संपत्ति का ग़ैरकानूनी कब्ज़ा या उपयोग करता है, या मालिक से विश्वासघात करता है, तो यह ग़ैर्भाजनी कब्जा या उपभोग करता है जो धारा 406 है।
छात्र क्यों फंसते हैं: छात्र केवल भरोसेघात समझते हैं या ग़बन की तक्नीकी शर्तों को नजरअंदाज करते हैं, rote memorisation without context (Misconception C)।
विकल्पवार विवेचना: A विश्वासघात है लेकिन बात व्याप्त नहीं करता (Misconception C); B सही है; C ठगी अपराध से अलग है (Misconception B); D चोरी का अपराध है जिसका यहाँ संबंध नहीं।

Question 111

Question bank

धारा 378 के तहत, यदि विक्ति ने वस्तु बिना इरादे के कब्ज़े में ली, क्या वह चोरी मानी जाएगी?

A हाँ, हर प्रकार का कब्ज़ा चोरी है B नहीं, चोरी के लिए दुराशय आवश्यक है C हाँ, इरादे का कोई महत्व नहीं D नहीं, यदि वस्तु सार्वजनिक स्थान से ली गई हो

Why: सही उत्तर का कारण: चोरी के लिए पास वस्तु को स्थायी रूप से कब्ज़े में लेने का दुराशय (mens rea) होना आवश्यक है।
छात्र क्यों फंसते हैं: वे हर गै़रकानूनी कब्ज़े को चोरी समझ लेते हैं, जो premature rule application (Misconception A) है।
विकल्पवार विवेचना: A गलत है क्योंकि दुराशय जरूरी है (Misconception A); B सही है; C इरादे का अभाव गंभीर गलती है (Misconception D); D गलत है बाहर की बात होती है (Misconception B)।

Question 112

Question bank

धारा 425 और 427 के अंतर्गत अपराधों में क्या मुख्य अंतर है?

A धारा 425 में नुखसान 50 रुपये से कम हो, धारा 427 में अधिक हो B धारा 425 में नुखसान पहुंचाने का इरादा होता है, धारा 427 में अनजाने में होता है C धारा 425 में नुखसान की सीमा कम, धारा 427 में अधिक या सजा कठोर D धारा 425 केवलophysical संपत्ति है, धारा 427 संपूर् नुखसान की लिए है

Why: सही उत्तर का कारण: धारा 425 छोटा नुखसान (50 रुपये से कम) और सजा कम है, जबकि धारा 427 बड़े नुखसान (50 रुपये से अधिक) के लिए सजा अधिक कठोर है।
छात्र क्यों फंसते हैं: वे नियम केवल तरिके से लागु करते हैं या विसंगत जानकारी याद करते हैं, rote memorisation without context (Misconception C)।
विकल्पवार विवेचना: A गलत राशि बताता है (Misconception C); B इरादे की बात उलझाता है, दोनों धारा में अपराध जाता है (Misconception A); C सही है; D अवधान को गलत समझता है (Misconception B)।

Question 113

Question bank

धारा 378 के अनुसार, कोण सा तत्‍त्व चोरी के लिए अनिवार्य नहीं है?

A बिना अनुमति वस्तु को लेना B स्थिति रूप से कब्जा करने का इरादा C मालिक की संख्या में रहित वस्तु का होना D वस्तु का किसी के पास होना

Why: Correct answer reasoning: चोरी के लिए वस्तु का मालिक की जानकारï के बिना लेना जरूरी है, न कि वस्तु की मौजूदगी का बिना मालक की संख्या।
Why students fall for the trap: वे वस्तु की स्थिति के बजाय मालक की संख्या पर ध्यान करते हैं, confusion between superficially similar concepts (Misconception B)।
Option-by-option: A जमूरी है (नगरिक्ता की आदार); B भी अनिवार्य है; C गलत है क्योंकि चोरी के लिए वस्तु की स्थिति निरंतर हो सकती है (Misconception B); D वस्तु की उपस्थिति आवश्यक है (Misconception A)।

Question 114

Question bank

धारा 379 के अंतर्गत, यदि व्यिक्ति ने कागज की मूर्तिमा के रूप में सममति से कभी लिया, तो क्या चोरी होगी?

A हाँ, वस्तु की प्र kūती irrelevant है B नहीं, वस्तु मूर्त है लेकिन सममति से ली गई है C हाँ, कागज की मूर्तिमा भी संपत्‍ति है D नहीं, मूर्तिमा कब्जा चोरी के अंतर्गत नहीं है

Why: Correct answer reasoning: यदि वस्तु सममति से ली गई हो तो उसे चोरी नहीं माना जाएगा, चाहे वह मूर्त वस्तु हो या अमूर्त।
Why students fall for the trap: वे कागज की मूर्तिमा को वस्तु का अर्थ समझ कर बिना सममति पर ध्यान दिए चोरी मान लेते हैं, premature rule application (Misconception A)।
Option-by-option: A गलत है क्योंकि सममति जरूरी है (Misconception A); B सही है; C वस्तु होने से चोरी का निर्धारण नहीं (Misconception B); D मूर्तिमा का कब्जा चोरी से अलग नहीं करता (Misconception D)।

Question 115

Question bank

धारा 378 के अनुसार, क्या 'किसी वस्तु का उत्तान' चोरी की प्रिधा में आता है यदि वह सरकारी जघह पर छोड़ी दी गई हो?

A हाँ, हर वस्तु का उत्तान चोरी है B नहीं, सरकारी जघह पर छोड़ी वस्तु चोरी नहीं मानी जाती C हाँ, जब तक कि वस्तु का मालिक स्पष्ट न हो D नहीं, केवल निजी संपत्‍ति का कब्जा चोरी माना जाएगा

Why: Correct answer reasoning: सरकारी स्थान पर छोड़ी वस्तु पर कब्जा चोरी नहीं माना जाएगा क्‍योंकि उस वस्तु का मालिक अस्पष्ट तथा अनुमर्ति देता है।
Why students fall for the trap: वे चोरी को वस्तु के कब्जे के नियम में ढूंढते हैं बिना सरकारी/निजी के अंतर को समझे, confusion between superficially similar concepts (Misconception B)।
Option-by-option: A हर कब्जे को चोरी माना जाता है (Misconception A); B सही है; C मालक की स्पष्टता जरूरी नहीं (Misconception D); D निजी संपत्‍ति पर सीमित नहीं है चोरी (Misconception E)।

Question 116

Question bank

किसी व्यक्ति ने जानबूझकर धूसर की संपत्ति के खाते से चोरी राशी निघाल ली, जो खाते धारक को पता भी नहीं चला। भारतीय दंड संहिता के अनुसार यह अपराध कौन सा होगा?

A धारा 378 के तहत चोरी B धारा 405 के تحت विश्वासघात C धारा 406 के तहत गबन D धारा 420 के तहत ठगी

Why: Correct answer reasoning: गबन कोई व्यक्ति किसी के धन का गलत उपयोग करता है जो उस परनाजायज अधिकार बनाकर कब्जा कर लेता है, तो इसे गबन (धारा 406) कहा जाता है।
Why students fall for the trap: वे बिना मालक की जानकारï के नियम को चोरी मान लेते हैं, premature rule application (Misconception A)।
Option-by-option: A गलत है क्योंकि कब्जा था इसलिए अपराध नहीं; B कुठ-कुठ सही पर मामलें में गबन ज्यादा व्यवहार; C सही है; D ठगी नहीं क्योंकि खुला धोखा नहीं हुआ (Misconception B)।

Question 117

Question bank

धारा 447 के तहत, किस स्थिति में अवैध प्रवेश का अपराध सिद्ध होगा?

A जब बिना अनुमति किसी की जमीन पर प्रवेश किया जाए B जब सार्वजनिक सड़क पर खड़े होकर घर की तरफ देखा जाए C जब घर मेण मालक की अनुमति से प्रवेश लिया जाए D जब बिना अनुमति दुकान के सामने खड़े हों

Why: Correct answer reasoning: अवैध प्रवेश धारा 447 के तहत होता है जब कोई बिना अनुमति किसी की भूमि या भवन में दाखिल होता है।
Why students fall for the trap: वे समान स्थानों के बीच अंतर नहीं करते, जैसे सार्वजनिक सड़क या भवन के बाहर, confusion between superficially similar concepts (Misconception B)।
Option-by-option: A सही है; B सिर्फ़ देखना अपराध नहीं; C अनुमति है, इसलिए अवैध नहीं; D सार्वजनिक जगह खड़ा होना अपराध नहीं (Misconception D)।

Question 118

Question bank

किस सत्ते मध्ये धारा 379 के अधीन द्रौष सिद्ध करून कर्ने के लिये मकसद का होना अनिवार्य नाहीं?

A जब वस्तु चोरी करते समय चोरी का इरादा न हो B जब वस्तु दुरसरों से उद्धार लेकर वापस न दी जाए C कभी भी मकसद का होना अनिवार्य है D जब वस्तु साऱ्या्जनिक स्थान से ली गई हो

Why: योग्य उत्तर कारण: धारा 379 के तहत चोरी के लिए स्थायी रूप से वस्तु पर कब्जा करने का मकसद होना आवश्‍यक है।
विद्यार्थ्यांचे भ्रम का कारण: छात्र उद्धार या साऱ्या्जनिक वस्तुओं का मामला़ समजाकर मकसद को अनिवार्य न मानते हैं, जो एक त्रुटी आहे (गैरसमज D)।
विकल्पांचे विवेचन: A चुकीचा आहे कारण कब्जा जऱूरी आहे (गैरसमज A); B अधूर्वधर्शी सोच; C योग्य आहे; D साऱ्या्जनिक स्थान चोरी को स्वीकारित नाही करते (गैरसमज B)।

Question 119

Question bank

व्यक्ति ने जानकर और धोखे से दूसरें की संपत्ति को विक्रय की क्रिया में लिया। यह अपराध किस धारा के अंतर्गत आएगा?

A धारा 405 विश्‍वासघात B धारा 406 गबन C धारा 420 ठगी D धारा 378 चोरी

Why: योग्य उत्तर कारण: यदी कोई व्यक्ति संपत्ति के रखरखाव के लिए जिम्मेदार हो एवं धोखे से उसे विक्रय करता है तो यह गबन (धारा 406) माना जाएगा।
विद्यार्थ्यांचे भ्रम का कारण: छात्र विश्‍वासघात और गबन में अंतर नहीं समझ पाते या जल्दी विश्‍वासघात समझ लेते हैं, जो एक गैरसमज आहे (गैरसमज C)।
विकल्पांचे विवेचन: A भ्रमित करता है विश्वासघात और गबन में; B योग्य आहे; C ठगी में धोखा मुख्‍य है, न कि भरोसे का दुरुपयोग (गैरसमज B); D चोरी में कब्जा जरुरी तांत्रिक से लेना आता है (गैरसमज A)।

Question 120

Question bank

खालीलपैकी कोणता गुन्हा महिलांविरुद्ध गुन्ह्यांमध्ये येतो? Refer to the diagram below for महिलांविरुद्ध गुन्ह्यांची वर्गवारी आणि त्यातील प्रमुख गुन्हे.

A स्त्री त्वचेला शारीरिक हानी पोहोचवणे B शेतीतील जमीन दगडफेक करणे C कर्पिल्य अधिकार्यांशी तंटा करणे D वাহাটन चालवताना नीयम भंग करणे

Why: स्त्रीविरुद्ध गुन्ह्यांत स्त्रीच्या शारीरिक सुरक्षिततेशी संबंंधित गुन्हे येतात, जसे की त्वचेला शारीरिक हानी पोहोचवणे.

Question 121

Question bank

IPCs खालीलपैकी कोणत्या विभागात महिलांविरुद्ध गुन्हे समाविष्ट आहेत? Refer to the diagram below showing IPC व विभागतर्गत प्रमुख क्रमले.

A धोक्याचे कलम B महिलांविरुद्ध गुन्हे आणि त्यांचे दंडनिर्धारण C वाहन नियम उल्लंघन D वहान परमाणा नियम

Why: IPC मध्ये महिलांविरुद्ध गुन्ह्यांमध्ये समावेश स्वातंत्र्य कलमांत असतो ज्यात गुन्ह्यांची व्याख्या व दंड ठरवलेले असतात.

Question 122

Question bank

खालीलपैकी कोणती कृती IPC कलमांतर्गत "स्त्रीत्व विधान" गुन्हा आहे? Refer to the diagram showing IPC कलम प्रमाणे महिलांविरुद्ध गुन्ह्यांच्या स्पष्टीकरणे.

A धड़कपड करून महिलेला त्रास देणे B सामाजिक कार्यक्रमा मध्ये विरोध करणे C स्त्रीला तिळे भरण-पोशण न देणे D मार्ग नीयमांचे उल्लंघन करणे

Why: IPC मध्ये महिलांविरुद्धकर्तव्यासाठी संपूर्ण कलमे असून, स्त्रीला पुरेशा आधार न देणे स्त्रीविरुद्ध गुन्हा मानला जातो.

Question 123

Question bank

महिलांविरुद्ध गुन्ह्यांना दंडात्मक तरतुदींप्रमाणे कायदेशीर स्वरूप काय आहे? Refer to the diagram showing दंडात्मक तरतुदी व दंडात्मक कल्पना.

A फक्त शिकारकेंद्रित B दंडात्मक तरतुदी आणि शिकारसह दंडात्मक प्रकरण C फक्त दंड आकारणे D केवळ सल्ला देणे

Why: महिला गुन्ह्यांच्या कायद्यांमध्ये दंडात्मक तरतुदी असतात ज्यात शिकारात्मक व दंडात्मक दोन्ही उपाययोजना केल्या जातात.

Question 124

Question bank

खालीलपैकी कोणती महिला गुन्ह्यांची संकल्पनेशी संबंधित नाही? Refer to the diagram below for महिलांविरुद्ध गुन्ह्यांच्या व्याख्या.

A बलात्कार B फसवणूक करणे C वाहन चालविण्याच्या नीयमांचे भंग करणे D छेडछाड करणे

Why: वाहन नियम भंग करणे हा गुनहा महिलांविरुद्ध गुन्ह्यांच्या श्रेणीत येत नाही.

Question 125

Question bank

गुन्ह्यांच्या दंडात्मक कलमानुसार किती वर्षांपर्यंत तुरुडीची शिक्षा होऊ शकते?\
Refer to the diagram showing दंडात्मक तुरुडी व दंडात्मक कल्पना.

A 1 वर्ष B 3 वर्षे C 7 वर्षे D 10 वर्षे

Why: माहितीअवलंब गुन्ह्यांच्या दंडात्मक कलमानुसार तुरुडी कालावधी प्रामुख्याने 7 वर्षांपर्यंत असू शकतो.

Question 126

Question bank

स्त्रीविरुद्ध गुन्ह्यांविषयी कोठी ठरवाणे IPC मधिये समाविष्ट आहे?\
Refer to diagram showing IPC मधील स्त्रीविरुद्ध गुन्ह्यांच्या प्रमुख कलमे व त्यांचे वर्णन.

A धारा 375, 354, 509 B धारा 420, 302, 379 C धारा 147, 149, 186 D धारा 120B, 34, 21

Why: धारा 375 (बलात्कार), 354 (छेडछाड), 509 (शब्दानी त्रास देणे) या कलमानमध्ये स्त्रीविरुद्ध गुन्हे निर्दिष्टीत केले आहेत.

Question 127

Question bank

स्त्रीविरुद्ध गुन्ह्यांच्या सिद्घांताप्रमाणे "छेडछाड" याचा अर्थ काय आहे?\
Refer diagram showing स्त्रीविरुद्ध गुन्ह्यांच्या व्याख्या.

A शारीरिक हिंसा B शब्दानी त्रास देणे C अनवधानाने शारीराला मारहाण करणे D अवैध चालवणूक

Why: छेडछाड म्हणजे शुभेच्छा न घेता किंव्हा त्रास पोहचवणारे शब्द अथवा हालचाल करणे.

Question 128

Question bank

माहिती गुन्ह्यांच्या कार्यदेशीर प्रक्रियेतील कायदा काय आहे?\
Refer diagram showing माहितींविरुद्ध गुन्ह्यांबाबत कार्यदेशीर प्रक्रिया व प्राथमिक.

A पोलीस तपास आणि गुन्हा नोंद B फौजदारी न्यायालय C मत्यदान प्रक्रिया D संपत्ती वैविध्य न्यायालय

Why: माहिती गुन्ह्यांच्या प्रक्रियामध्ये प्राथमिक पोलीस तपास करतात व गुन्हा नोंद करणे हा प्राथमिक कायदा आहे.

Question 129

Question bank

माहितींविरुद्ध गुन्ह्यांच्या दंडात्मक कल्पनेत "शशस्त्र ब्लाचा वापर" का केलेले आहे?\
Refer to diagram showing दंडात्मक तुरुडी व दंडात्मक कल्पना.

A शिकलिसाठा B गुन्हा सिद्घ करण्यासाठा C सुरक्षा आणि कठोर शिक्षा देण्यासाठा D गुन्हा नोंदविण्यासाठा

Why: शशस्त्र ब्लाचा वापर गुन्हा रोखण्यासाठी व दोषाला कठोर शिक्षा देण्यास केला जातो.

Question 130

Question bank

म्हिलांना हधिकारांबाबत खालीलपैकी कोणता कायदा लागू आहे? Refer diagram showing महिला अधिकार कायदेशीर अधिकार.

A भारतीय दंड संहिता B भारतीय कर संहिता C भारतीय करणी संहिता D भारतीय अन्य कायदा

Why: भारतीय दंड संहिता (IPC) महिला अधिकारांबाबत गुन्हे, अधिकार व शिस्तीचे विषयक करते.

Question 131

Question bank

निम्नलिखितपैकी कोणत्या प्रकारणात "बलाक्तार" मानले जाते? Refer to सविस्तर व्याख्या of बलाक्तार in diagram.

A बाध्यकारक हिंसा शिवाय लैंगिक संबंध होणे B सहमतीने लैंगिक संबंध होणे C अनुचित बलजबरीनें लैंगिक संबंध घेणे D लैंगिक संबंध न घेणे

Why: बलाक्तार हे बलजबरीनें वार करुन सामान्या नसलल्या स्त्रीशी लैंगिक संबंधप्रस्र्थापन करणं आहे.

Question 132

Question bank

म्हिलांवरील गुन्हेवार्तनाच्‍या दंडात्मक कलपनेतील प्रमुख तत्व कोणती आहे? Refer to diagram showing दंडात्मक कल्पना व तत्वील मुख्य तत्व.

A त्वरित चौकशी, शिस्त, संरक्षण B स्वयं निर्मीण घेणे, शिस्तेत सहभाग C दंड आकारणे, समाजसेवा व प्रर्यटन D आर्थिक मदत, मूळभूत सुविधा

Why: म्हिलांवरील गुन्हेगार्विचा दंडात्मक कल्पनेत त्वरित चौकशी, कठोर शिस्त आणी महिलांचे संरक्षण हे प्रमुख आहेत.

Question 133

Question bank

खालीलपैकी कोणता गुन्हा सामाजीक्‌ स्त्रावर महिलाओंच्या उल्लंघन आहे? Refer to diagram showing सामाजिक गुन्हे व त्यांची व्याख्या.

A छेडछाड करणे B मालमत्तेची चोरी C जमिनीचा वाद D वाहनाच्या नियमांचे उल्लंघन

Why: छेडछाड हा समाजात महिलांवरील सुरक्षिततेचे उल्लंघन करणारा गुन्हा मानला जातो.

Question 134

Question bank

IPC मध्ये महिलांवरील गुन्ह्यांच्या दंड गणभीरतेनुसार कसे वर्गीकृत केले आहे? Refer to IPC चे दंड वर्गीकरण यादी.

A जास्त्यामुळे तुरुंदी व दंड दोन्ही स्वरूपीत केलें जातात B फक्त आर्थिक दंड C फक्त तुरुंदी D फक्त शिस्तेचा आदेश

Why: IPC मध्ये महिलांवरील गुन्हे जास्त्यामुळे तुरुंदी व दंड दोन्ही स्वरूपात शिस्तीत केले जातात.

Question 135

Question bank

मीठ महिलेवरील गुन्हा स्थळी पोलीस काय करतो?

A स्थळी तपास करणे आणि FIR नोंदवणे B फक्त माहिती गोळा करणे C तपास न करता तपासासाठी दोषरूपी विहागाला पाठवणे D फक्त पोलीस स्टेशनमध्ये उपचारासाठी राहणे

Why: मीठ महिलेवरील गुन्हा स्थळी पोलीस उपस्थित होऊन तपास करतो आणि FIR नोंदवतो.

Question 136

Question bank

मीठा अधिकाऱ्याच्या काढा कोठल्या प्रकाराचा काढा आहे?

A संसदीय काढा B फक्त शासकीय आदेश C स्थानीय सूचना D निवडणूक नियम

Why: मीठा अधिकाऱ्यांचा काढा हा संसदीय संकल्पनेतून पारित केलेल्या काढ्याचा आहे.

Question 137

Question bank

भारतीय दंड संहिता की धारा 354 के अंतर्गत 'छेडछाड' (Molestation) का क्या अर्थ है?

A कोई भी अप्रिय शारीरिक संपर्क जो महिला की गरिमा का उल्लंघन करे B महिला के कपड़े खींचना या किसी भी तरह का शारीरिक स्पर्श, चाहे वह अप्रिय हो या न हो C महिला के साथ केवल जबरदस्ती का शारीरिक संबंध बनाना D महिला को सांवजिनक रूप से अपशब्द कहना

Why: Correct answer reasoning: धारा 354 में 'छेडछाड़' का मतलब है ऐसा शारीरिक संपर्क जो महिला की गरिमा का उल्लंघन करता है; सिर्फ स्पर्श ही नहीं, अप्रीतया या गरिमा की हानि मायने रखती है।
Why students fall for the trap: छात्री विकल्प B पर जल्दी आरोपित होते हैं क्योंकि वे समझते हैं कि छेड़छाड़ में कोई भी अप्रिय शारीरिक स्पर्श शामिल होता है, जबकि नियम के लिए अप्रीयता या गरिमा का उल्लंघन जरूरी है (Premature rule application)।
Option-by-option: A सही है क्योंकि यह धारा 354 की मुख्य शर्तें पूरी करता है; B भ्रम पैदा करता है क्योंकि सभी किसी भी तरह के स्पर्श को अपरा्ध माना जाता है, जो गलत है; C बलात्कार की प्रक्रिया के साथ भ्रमित है; D केवल अपशब्द बोलना IPC की अलगा धारा का अंतर्गत आता है, पर ये छेड़छाड़ नहीं है (Misconception by rote memorisation).

Question 138

Question bank

धारा 376 IPC (बलात्कार) के अंतर्गत, क्या यही आवश्य‍क है कि बलात्कार केवल महिला के स्वाभाविक विरोध के बावजूद हो?

A हाँ, बलात्कार तभी माना जाता है जब महिला ने स्पष्ट रूप से विरोध किया हो B नहीं, महिला की सहमति न होना और अपराध का जनक संबंध बनाना ही बलात्कार है C बलात्कार तभी है जब महिला ने आवाज़ लगाई हो या प्रतिकार किया हो D बलात्कार तभी होता है जब पुरूष महिला को धोखा देकर संबंध बनाये

Why: Correct answer reasoning: बलात्कार के लिए महिला की सहमति का अभाव ज़रूरी है; विरोध करना आवश्यक नहीं क्योंकि भय, दबाव या असमर्थता की स्थिति में विरोध संभव नहीं होता।
Why students fall for the trap: छात्री विकल्प A चुनते हैं क्योंकि वे सोचते हैं विरोध ज़रूरी है, जो एक पूर्वनिर्धारित नियम लगता है (Premature rule application)।
Option-by-option: A गलत है क्योंकि विरोध का होना बलात्कार के लिए अनिवार्य नहीं (Premature rule application); B सही है क्योंकि सहमति न होना और जबरदस्ती की धारणा पर आधारित है; C छात्री हिंस्क प्रतिकार को बलात्कार की शर्त समझते हैं, जो गलत है (Confusion of similar concepts); D यह धोखे के संबंध में बलात्कार से भिन्न करता है, जो अलगा धारणा है (Misconception by rote memorisation).

Question 139

Question bank

धारा 354A द्वारा दंडित संहिता में 'यौन उत्पीड़न' की परिभाषा में निम्नलिखित में से कौन-सा बयान सही नहीं है?

A कोई महिला के खिलाफ अनुचित स्पर्श करता है B राजनीतिक दल द्वारा महिला की साजिश पूर्वक चुप्पी कराया जाता है C महिला के साथ अपशब्दों का प्रयोग करना या अश्लील इशारे करना D सामाजिक, आर्थिक या शैक्षिक आधारों पर असमाना प्रदर्शित करना

Why: Correct answer reasoning: धारा 354A में यौन उत्पीड़न में शारीरिक, मौखिक और अभद्र इशारों शामिल हैं, लेकिन सामाजिक या आर्थिक आधारों पर असमाना उत्पीड़न का हिस्सा नहीं है।
Why students fall for the trap: छात्री विकल्प D पर आरोपित होते हैं क्योंकि वे व्यापक रूप से महिला के खिलाफ किसी भी प्रकार की असमाना को यौन उत्पीड़न मान लेते हैं (Overlooking exceptions).
Option-by-option: A सही है क्योंकि यौन उत्पीड़न का स्पष्ट उदहारण है; B छात्री साजिश या संकेत को यौन उत्पीड़न में जोड़ते हैं जो गलत है (Confusion of concepts); C उपयोग है क्योंकि अभद्र शब्द या इशारों को धारा 354A में कवर किया गया है; D गलत है क्योंकि यह सामाजिक असमाना उत्पीड़न से भिन्न है (Edge-case omission).

Question 140

Question bank

धारा 498A IPC के तहत 'क्रूरता' का मतलब क्या होता है?

A केवल शारीरिक अत्याचार जो महिला की जान के लिए खतरा हो B शारीरिक या मानसिक अत्याचार जो महिला को जीने में असहज बनाये C केवल मानसिक दबाव जिससे मानसिक प्रताड़ना या अपमान हो D सिर्फ आर्थिक उत्पीड़न जिससे दर्द माँगना

Why: Correct answer reasoning: 498A में 'क्रूरता' में शारीरिक और मानसिक दोनों प्रकार के अत्याचार शामिल हैं, जो महिला के जीवन को कठिन बनाते हैं।
Why students fall for the trap: अध्ययन छात्री विकल्प A चुनते हैं क्योंकि वे केवल शारीरिक हिंसा को ही क्रूरता समझते हैं (Premature rule application)।
Option-by-option: A गलत है मानसिक क्रूरता के अभाव के कारण (Premature rule application); B सही है क्योंकि यह IPC की व्यापक धारा को कवर करता है; C केवल मानसिक पक्ष को सीमित करता है जो शारीरिक भी शामिल है; D आर्थिक उत्पीड़न मात्र धारा 498A के अंतर्गत नहीं (Confusion of similar concepts).

Question 141

Question bank

धारा 354 IPC का आरोप कब लगाया जा सकता है यदि आरोपित महिला को उल्लंघन वाला लगातार स्पर्श करता है, लेकिन महिला को कोई चोट नहीं पहूँचती?

A तत्काल, क्योंकि कोई भी बिना सहमती वाला शारीरिक संपर्क धारा 354 में आता है B नहीं, जब तक महिला की गरिमा का उल्लंघन सिद्ध न हो C हाँ, यदि आरोपित की मनशा महिला को शर्मिंदगी करने की हो D नहीं, जब तक आरोपित ने महिला से कोई अपमानजनक शब्द न कहे

Why: Correct answer reasoning: धारा 354 के लिए केवल शारीरिक संपर्क ही नहीं बल्कि महिला की गरिमा का उल्लंघन भी जरुरी है; चोट का होना आवश्यक नहीं।
Why students fall for the trap: छात्री विकल्प A चुन लेते हैं क्योंकि वे बिना सहमती वाला शारीरिक संपर्क को ही अपराध मान लेते हैं, जबकि गरिमा अपराध की मूल शर्त है (Premature rule application)।
Option-by-option: A गलत है क्योंकि कोई भी बिना सहमति आवश्यक नहीं (Premature rule application); B सही है क्योंकि गरिमा के उल्लंघन को दंडनीय माना गया है; C मनशा के आधार पर दंडनीय अपराध नहीं, भले मानसिक उद्देश्य हो; D अपमानजनक शब्द आवश्यक नहीं।

Question 142

Question bank

धारा 509 IPC चे अंतर्गत “महिलेला खिळाफ अपमानजनक शब्द याज इशारा” चे लिए काय आवश्यक आहे?

A महिलेला कोशीसार्वजनिक स्थान पर अपमानित करणे जरुरी है B कोई भी शब्द याज या इशारा जो महिला की गरिमा को ठेस पहुँचाए C केवल जब महिला के परिबार के सद्स्य उपस्थिति हो तब अपमान होगाः D महिला की सहमती के बिना कोई शब्द याज या इशारा को अपमान माना है

Why: योग्य उत्तर कारण: धारा 509 IPC मध्ये महिला के प्रति अपमानजनक शब्द याज या इशारा tobacco़चा जावा जरूरी आहे जो महिला की गरिमा को ठेस पहुंचाए, जरुकी सार्वजनिक होणे की शर्त नहीं है।
विद्यार्थी का फँसणे का कारण: छात्री विकल्प A चयन करते हैं क्योंकि वे सार्वजनिक होणे की शर्त समजतें हैं जो कि नहीं है (अपवादिं की अवहेलना).
प्रत्येक विकल्प का विवरण: A गलत है क्योंकि सार्वजनिक होणे जरुरी नहीं (एज-कस संबंध के कारण छूट); B सही है क्योंकि इसका फोकस गरिमा पर है; C परिवार की सदस्यों की उपस्थिति की शर्त नहीं (समान अवधारणाओं की गफलत); D सहमति के बिना अपमान निर्दिष्ट नहीं है, इसलिए पूर्वनिर्धारित नियम लागू करना उचित नहीं.

Question 143

Question bank

यदि कोई पुरुष धारा 376 के तहत दोषी पाया है, तो संपूर्ण या संबंंध खत्र्म करने का IPC मे कोइ प्रावधान है?

A हाँ, बलात्कार करने वाले पुरूष का संपूर्ण अधिकार समाप्त हो जावें है B नहीं, IPC में ऐसे कोई प्रावधान नहीं हैं, ये सिविल या परिवार कानून के अंतर्गत आता है C हाँ, बलात्कार के दोषी को परिवार कानून के तहत निष्कासित किया जाता है D ना तो IPC निष्कासित करता है और ना ही परिवार कानून

Why: योग्य उत्तर कारण: IPC में बलात्कार के दोषी को सजा दी जाती है, लेकिन संपूर्ण या परिवार संबंध खत्म करने का प्रावधान नहीं है; यह विषय परिवार कानून या संबंधित नागरिका नियमों के अंतर्गत आता है।
विद्यार्थी के फँसने का कारण: विकल्प A पर आकर वे IPC और परिवार कानून को मिश्रित समझते हैं (समान अवधारणाओं की गफलत).
प्रत्येक विकल्प का विवरण: A गलत है क्योंकि IPC में संपूर्ण अधिकार खत्म करने का प्रावधान नहीं; B सही है क्योंकि यही संपूर्ण व्यवस्था दर्शाता है; C परिवार कानून के अधिकार खत्म करने का मामला है, IPC से नहीं जुड़ा; D बिना स्पष्ट प्रावधान के परिवार संबंध समाप्त नहीं.

Question 144

Question bank

धारा 376(2) IPC के अंतर्गत ‘बलात्कार’ के विशेष मामलों में किसे दोषी ठहराया जाता है?

A सिर्फ़ वे व्यक्ति जो विवाहित महिला के साथ संभंध बनाते हैं B जो महिला की देखभालकर्ता, शिक्षक या सारकारी अधिकारी हैं और उनको दुरुपयोग करते हैं C जो महिला की सहमति से संबंध बनाते हैं लेकिन बाद में उसको बलात्कार आरोप लगाता है D जो महिला के प्रति के साथी हैं और महिला से अनूचित व्यवहार करते हैं

Why: योग्य उत्तर कारण: धारा 376(2) में विशेष रूप से वे लोग आते हैं जो महिला के प्रति विशेषपात्र या अधिकारी स्थिति में होते हैं, जैसे शिक्षक, देखभालकर्ता या सरकारी अधिकारी, और जो इसका दुरुपयोग करते हैं।
विद्यार्थी का फँसणे का कारण: विकल्प A को चुनते हैं क्योंकि वे साधारण महिला तक प्रावधान सीमित मान लेते हैं, जो एक समान्यकता है (अपवाद की उपेक्षा).
प्रत्येक विकल्प का विवरण: A गलत है क्योंकि धोखा अधिकार नहीं, सिर्फ़ विवाहिता महिला सम्बंधित नहीं; B सही है क्योंकि यह विशेष पात्र को दोषी ठहराता है; C भ्रमित अवधारणा है; D पूर्व निर्धारित नियम का अस्पष्ट उपयोग.

Question 145

Question bank

महिलाओं के खिलाफ दोषीय हत्या (धारा 304B IPC) के लिए क्या आवश्यक है?

A महिला की मौत किसी बाहरी कारण से हो, बशर्ते दोषीय हत्या की मांग के कारण विवाद हो B महिला की मौत शादी के बाद 7 वर्षो के भीतर होनी चाहिए और दोषीय हत्या की मांग विवाद होनी चाहिए C कोसी भी हत्या को दोषीय हत्या माना जाएगा यदि मामला परिवार ने दोषीय किया हो D महिला की मौत तबि दोषीय हत्या मानी जाएगी जब हत्या पूर्व निर्धारित दोषी पाया जाएं

Why: योग्य उत्तर कारण: धारा 304बी के तहत दोषीय हत्या में महिला की मौत शादी के 7 वर्षों के अंदर होनी चाहिए और यह संबंध दोषीय हत्या की मांग से होना चाहिए।
विद्यार्थी का फँसणे का कारण: विकल्प A चुनते हैं क्योंकि वे मृत्युकाल के समय सीमा नहीं जानते (मेमोरी भ्रम).
प्रत्येक विकल्प का विवरण: A गलत है क्योंकि समय सीमा का उल्लंघन; B सही है और विशेष अवश्यकता दर्शाता है; C पूर्व निर्धारित नियम का अनुपालन नहीं; D दोषीय हत्या की स्पष्ट परिभाषा नहीं है।

Question 146

Question bank

धारा 354D IPC के अंतर्गत stalking का क्या अर्थ है?

A कोसी महिला को उसकी सहमति के बिना बार-बार नुक्सान पहुंचाना B कोसी महिला का अनुसरण पीछा करना, जिससे उसे भय या खतरे का आभास हो C कोसी महिला के पीछे-पीछे घूमना, चाहे वह दुराय या न दुराय D महिला के बारे में प्रषंसा करना और उसके साथ संपर्क में रहना

Why: योग्य उत्तर कारण: IPC में Stalking की परिभाषा अनुसरण पीछा का है, जिससे महिला को भय, परेशानी या खतरे का आभास हो।
विद्यार्थी का फँसणे का कारण: विकल्प C को चुनते हैं क्योंकि वे हर प्रकार की पीछा को अपराध समझते हैं, चाहे भय हो या न हो (अपवादों का अवहेलना).
प्रत्येक विकल्प का विवरण: A गलत है क्योंकि नुक्सान पहुँचाना जरूरी नहीं, केवल आभास है; B सही है क्योंकि इसमें भय और अनुसरण शामिल है; C कर्म और प्रभाव की उपेक्षा; D प्रयंज प्रसंसा गलत व्याख्या.

Question 147

Question bank

धारा 363 IPC मध्ये "अवैध बंदक बनाणे" म्हणजे काय शामील आहे?

A किसी महिले को जबरन शादी करने के लिए रखना B किसी भी व्यक्ति को उसकी मरजी के विरुद्ध अपहरण करना C केवल महिलाओं को धारा 363 के अंतर्गत लाया جا سکتا है D किसी महिला को अपमानित करने के लिए केवल उसको परिचय को धोखा देना

Why: Correct answer reasoning: धारा 363 में 'अपहरण' का अर्थ है किसी के मरजी के बिनालेकर जाना या रखने का कार्य, यह महिला या पुरुष दोनों पर लागू होता है।
Why students fall for the trap: छात्र विकल्प A चुنتे हैं क्योंकि वे सोचते हैं कि यह केवल शादी के लिए है, जबकि यह व्याप्ति है (Premature rule application).
Option-by-option: A गलत है क्योंकि अपहरण का दायरा सिमित नहीं; B सही है क्योंकि यह अपहरण की सामान्य प्रक्रिया को शामिल करता है; C यह लिंक विशिष्ट नहीं है (Confusion between gender-specific and general provisions); D परिचय में धोखे को अपहरण नहीं माना (Rote memorisation without context).

Question 148

Question bank

धारा 376(3) IPC के अंतर्गत दोषी को अधिकतम सजा कितनी मिल सकती है?

A 10 वर्षों तक कारावास B जीवन कारावास या मृत्युुदंड C 5 वर्षों तक जुर्माना सहित कारावास D मुकदमे की परिस्थिति पर निर्भर करता है

Why: Correct answer reasoning: धारा 376(3) के तहत दोषी को lebenslange कारावास (जीवन कारावास) या मृत्युुदंड की सजा दी जा सकती है।
Why students fall for the trap: छात्र विकल्प A को चुनते हैं क्योंकि वे सामानय IPC के तहत अधिकतम 10 साल तक की सजा याद करते हैं (Memorisation without context).
Option-by-option: A गलत है क्योंकि विशिष्ट परिस्थिति में सजा अधिक होती है (Memorisation without context); B सही है क्योंकि यह अधिक्याय की गंभीरता दर्शाता है; C 5 साल गलत है, यह धारा में नहीं; D सजा निश्चित होती है, परिस्थिति पर नहीं।

Question 149

Question bank

धारा 354 IPC का उल्लंघन कब नहीं माना जाता?

A जब आरोगी महिला की सहमति से संपर्क करता है B जब संपर्क सार्वजानिक स्थान पर होता है C जब महिला ने शिकार न की हो D जब संपर्क कष्टद्र वा असंगल हो

Why: Correct answer reasoning: IPC में धारा 354 के अंतर्गत गैर-सहमतीपूर्ण शारीरिक संपर्क अपराध माना जाता है; सहमति से किसी भी प्रकार का संपर्क अपराध नहीं है।
Why students fall for the trap: छात्र विकल्प B चुन लेते हैं क्योंकि वे सार्वजनिक स्थान के अधिकार पर अपराध मान लेते हैं (Overlooking exceptions).
Option-by-option: A सही है क्योंकि सहमति महत्वपूर्ण है; B गलत है क्योंकि सार्वजनिक स्थान अपराध नहीं; C शिकार का न होना अपराध की भूमिका नहीं; D कष्टद्र या असंगलता का मुद्दा अपराध में आता है।

Question 150

Question bank

धारा 376 IPC में किसी स्थिति में दोषी को मृत्युुदंड की सजा दी जा सकती है?

A महिला की हत्या के साथ बलात्कार हुआ हो B बलात्कार के बाद तुर्ंत माफी माँग ली हो C पहली बार अपराधी होने पर D जब बलात्कार साज जह के निर्देशों के बाद हुआ हो

Why: Correct answer reasoning: IPC की धारा 376 में मृत्युुदंड की सजा विशिष्ट गंभीरता वाले मामलों में जैन बलात्कार के साथ महिला की हत्या के केस में दी जा सकती है।
Why students fall for the trap: छात्र विकल्प C चुनते हैं क्योंकि वे पहली बार अपराधी होने पर भी सजा को लाघू कराने लगता है (Bias reasoning).
Option-by-option: A सही है क्योंकि हत्याअ के जुड़ाव सजा बढ़ाता है; B माफी से सजा कम नहीं होती; C पहली बार अपराधी नहीं मिलता ऐसा नहीं; D सूरतियों कोई कानूनी आधार नहीं।

Question 151

Question bank

धारा 366 IPC (यौन उत्पीड़न के लिए अपहरण) में "अपहरण" का क्या अर्थ है?

A किसी लड़की को जबरन किसी से शादी के लिए जाना B मेहराबंदों द्वारा लड़की को स्कूल से ले जाना C लड़की की सहमती से कहीं ले जाना D लड़की को अकेले छोड़ देना

Why: Correct answer reasoning: धारा 366 के तहत अपहरण का अर्थ है लड़की को विवाह, यौन शोषण या अनैतिक कार्य के लिए जबरन ले जाना।
Why students fall for the trap: छात्र विकल्प B चुनते हैं क्योंकि वे कभी कभी अपहरण मानते हैं (Premature rule application).
Option-by-option: A सही है क्योंकि यह कानूनी परिभाषा है; B स्कूल से ले जाना अपराध नहीं है; C सहमती से ले जाना अपराध नहीं; D अकेले छोड़ना अपराध नहीं।

Question 152

Question bank

धारा 354B IPC चा उद्देश्य काय आहे?

A महिलांचा अवहेलना से सार्वजनिक प्रदर्शन B महिलां के सत जाबरण शादि कराना C महिलां के कपडें फाडना या अन्य साठ अश्लील व्यहार करनं D महिलां को बदनाम करने के लिए झूठा फैलाना

Why: योग्य उत्तराचं कारण: धारा 354B मध्ये महिला के शारीरिक कपड्यांना फाडणे किंवा दुसऱ्या साठ अश्लील हरकत करणे अपेक्षित आहे.
विद्यार्थी या फसण्या मध्ये का पडतात: छाट्र विकल्प A कडून येणं याचा इशारा यादि करते की वे खरा 354B को सार्वजनिक अपमान से जोडले जाते हैं (सदृश संकल्पनांचा गोंधळ).
पर्यायानुसार विश्लेषण: A चुकीचं आहे, यें अन्य धारणों के अंतर्गत आता है (संकल्पनांचा गोंधळ); B शादि के जबरदस्ती करने का प्रस्ताव IPC मध्ये नहीं है (स्मृतीवर आधारित चूक); C सही आहे कारण याचा हा मूलभूत अर्थ वा व्याख्या आहे; D चुकीचं आहे कारण कोणत्याही धारणें के अंतर्गत नाहीये (एज केस टाळणी).

Question 153

Question bank

क्या धारा 375 IPC के अंतर्गत किसी पुरूष द्वारा महिला के खिलाफ की हत्या में हो, तो उसे बलात्कार का दोषी माना जाएगा?

A हाँ, हत्या की स्थिति में महिला की सहमति अमान्य मानी जाती है B नहीं, हत्या की स्थिति में सहमति प्रभावी नहीं होती C सिर्फ़ जब महिला के कानूनी अधिकार की शिकार हो तो ही D नहीं, हत्या में संबन्ध कछो अपवाद नहीं, सजा भी नहीं

Why: योग्य उत्तराचं कारण: IPC मध्ये महिला की सहमति तब válida मानी जाती है जब वह होश में हो; हत्या के स्थिति में सहमति अमान्य है, इससे बलात्कार माना जायेगा.
विद्यार्थी का फसतात का: विकल्प B चुकीचा है कारण सहमति के विषय में सतही समझ रखतें हैं (पत्रकाच्या नियमांचा अति लवकर वापर).
पर्यायानुसार विश्लेषण: A सही आहे की हत्या में सहमति निराधार होती है; B चुकीचा आहे कारण हत्या में सहमति अमान्य है (अति लवकर नियम वापर); C अपवादात्मक शिकायत नहीं (एज केस टाळणी); D हत्या में संबन्ध आहे (चूक स्मृती).

Question 154

Question bank

धारा 376 IPC के अंतर्गत बलात्कार की पेनाल्टी में कौन सा विकल्‍प सही है जब पीडिता बच्ची (18 वर्ष से कम) हो?

A सामान्य बलात्कार के तहत सजा, आयोग नहीं है विशेष सजा B बाल यौवन अपवाद अधिनियम के अंतर्गत विशेष कड़ी सजा होती है C पीडिता की उम्र कोई मायने नहीं रखती D ज्यादा उम्र की महिला के मुकाबले कम सजा मिल सकती है

Why: योग्य उत्तराचं कारण: 18 वर्ष से कम बालिग बच्च्यां के लिए विशेष कडेकोण सजा वजा शासन कड़े पोक्सो एक्ट के तहत IPC की धारा 376 के तहत में विशेष उपाय आहे.
विद्यार्थी का फसतात का: विकल्प A चुकीचा है कारण बाल यौवन अपवाद IPC से अलग आणि कठोर आहे (सदृश संकल्पना गोंधळ).
पर्यायानुसार विश्लेषण: A चुकीचा आहे कारण बाल यौवन अधिनियम IPC से अलग आहे; B सही आहे कारण याचा विशेष प्रकार आहे; C अत्ता नियम लागू नाही (एज केस टाळणी); D लेखन सजा नाही.

Question 155

Question bank

धारा 354 IPC मध्ये ‘महिला की सहमति’ की क्या भूमिका आहे?

A सहमति होने पर ही जबरदस्ती की स्थिति में धारा लागू होती है B सहमति पूरी होने पर धारा लागू नहीं होती C सहमति की कल्पना धारा मध्ये प्रासंगिक नहीं है D सिर्फ़ लिकित सहमति जғरूरी है

Why: योग्य उत्तराचं कारण: धारा 354 चा उद्देश्य गैर-सहमति शारीरिक संग्रक्षक को दंडित करणे आहे, सहमति हो तो यह उपर्युक्तअर्थाने लागू नाही.
विद्यार्थी का फसतात का: विकल्प A चुकीचा कारण सहमति पति होतें हैं कि सहमति के बावजुद महिला के शरीर ची जबरदस्ती उपर्युक्त आहे (पूर्व नियोजित नियम वापर).
पर्यायानुसार विश्लेषण: A चुकीचं आहे कारण सहमति मौजूद असता नाही तर विरुद्ध होतो; B सही आहे कारण सहमति असणं आवश्यक आहे; C धारणांचा गोंधळ; D स्मृतीसाठी वापरला गेलेला विकल्प आहे.

Question 156

Question bank

सार्वजनिक शांतता या सार्वजनिक आनंदी महत्त्व काय आहे? खालीलपैकी कोणते सार्वजनिक योग्यता आहे? \(\)

A सामाजिक गोष्ठी आणि आव्र्वस्थ टाळण्यात येणाऱ्या महत्त्वाची B फक्त कायद्याचें पालन करणाऱ्या अभ्यासाची C अवैध सभाanchi मंजुरी मिळवण्याची D फक्त सरकारी ताखद देखण्याची

Why: सार्वजनिक शांतता ही सामाजिक गोष्ठी, हिंसा आणि आव्र्वस्थ टाळण्यात येणाऱ्या महत्त्वाची आहे. त्यामुळेस सामाजिक समरसतेस चालना मिळते.

Question 157

Question bank

आयपीसी मधील सार्वजनिक शांतता संदर्भित संज्ञीत कोणती मुहूर्त काळम आहे जी 'अवैध सभा' विषयी आहे? \(\)

A धारा 141 B धारा 302 C धारा 420 D धारा 377

Why: धारा 141 मध्ये सार्वजनिक शांततेच्या विरोधात असलेल्या 'अवैध सभा' उललेख केला आहे.

Question 158

Question bank

खालीलपैकी कोणती गोष्ट 'अवैध सभा (Unlawful Assembly)' मध्ये ओळखली जाते? \(\)

A ती सभा ज्यात 5 किमवा ते अधिक लोक एका ठिकाणी एकत्र येतात B कोनतीही शांत सभा ज्याचा कायदेषी परवानगी मिळाली असेल C एका तरी सभा ज्याचे उद्दिष्ट सामाजिक उपकार आहे D सर्व सार्वजनिक सभा अनिवार्यपणे अवैध आहेत

Why: अवैध सभा मध्ये अशा लोकांची सभा जीथे 5 किंवा त्याहून अधिक व्यक्ती एकत्रित येतात.

Question 159

Question bank

सार्वजनिक शांतता हीस आणि त्रासदायक घटनेच्या संदर्भात खालीलपैकी कोणता प्रकर योग्यता आहे? \(\)

A कोनतीही हिंसाचार किंवा त्रासदायक कृती जे सार्वजनिक शांतता भंग करते B फक्त शाब्दिक टीका करणे C केवळ शांततापूर्ण प्रतिबंधी सभा D फक्त वाहने चालवताना नियमांचे उल्लंघन

Why: सार्वजनिक शांतता भंग होत तेव्हा हिंसा, त्रासदायक कृतींचे किव्हा सामाजिक गोष्ठी निघवणाऱ्या घटना घडामोडी सार्वजनिक समजतात.

Question 160

Question bank

आपराधिक धमकी आणि त्रासदायक कृतींची संख्या कोणती धारा आयपीसीमध्ये आहे? \(\)

A धारा 503 B धारा 420 C धारा 377 D धारा 302

Why: धारा 503 मध्ये 'आपराधिक धमकी' आणि त्रासदायक कृतींचा उल्लेख केलेला आहे.

Question 161

Question bank

सामाजिक व धार्मिक समरसतेची खालिलपैकी कोणती धारायापीसी आहे? ()

A धारा 295 B धारा 304 C धारा 420 D धारा 503

Why: धारा 295 ही सामाजिक आणि धार्मिक समरसतेवर होणाऱ्या अपराधांबाबत आहे.

Question 162

Question bank

सार्वजनिक शांतता भंग करणाऱ्या अधिकाराचा प्रयोग करण्यासाठी कोणती कारवाई केली जाते? ()

A चौकशी सुरू करून आणी दंडात्मक शिक्षा देणे B केवळ सूचना देणे C मुक्ती सोडणे D फक्त सामाजिक सेवेस लागि करणे

Why: सार्वजनिक शांतता भंग करणाऱ्यांवर चोरी गुन्हा केल्यास चौकशी करून योग्य दंडात्मक शिक्षा किंव्हा बंद कारावाही केली जाते.

Question 163

Question bank

सार्वजनिक शांतता भंग करणाऱ्यांबाबत "दोश आणी शिक्षा" हे काय आहे? ()

A शिकागिरी आणी दंडात्मक शिक्षा मिळणे B फक्त मौखिक सूचना C मुक्ती सोडणे D सामाजिक सेवा

Why: दोशी मानिलेल्या भोंगार्यांवर कायद्यानुसार शिक्षा किंव्हा दंड दिले जाते.

Question 164

Question bank

आयपीसी मध्ये सार्वजनिक शांतता भंग करणाऱ्यांवर गेतली जाणारी प्राथमिक कारवाई काय असू शकते? ()

A ताब्यांत घेणे आणी चौकशी करणे B मुक्ती देणे C फक्त माहिति घेणे D केवळ जामीन मंजूर करणे

Why: सार्वजनिक शांतता भंग करणाऱ्यांवर तपास करून ताब्यांत घेणे किंवा चौकशी करण्याची कारवाई केली जाते.

Question 165

Question bank

जेवढा लोकांनी संभाषणिक शांतता भंग करते, तेव्हढा ती संभाषा काय म्हाणून ओळखली जाते? ()

A अवैध सभा B शांततापूर्ण सभा C न्यायदंडिका सभा D सर्कारी सभा

Why: जेवढा सभा सार्वजनिक शांतता भंग करते, त्याला ती अवैध सभा म्हणून ओळखली जाते.

Question 166

Question bank

सार्वजनिक शांतीत भंग करणाऱ्यांवर दोन किंव्हा त्याहून अधिक लोकांनी एकत्र याने हिंसा करणे, त्याला कायमह्णतास्त?

A सार्वजनिक हिंसा B शांततापूर्ण सभाः C सामाजिक उपकार D विवाद सल्ला

Why: एकत्र येणं हिंसा करण्यें म्हणजे सार्वजनिक हिंसा किंव सार्वजनिक शांतता भंग होय.

Question 167

Question bank

सार्वजनिक शांतीत भंग करणाऱ्यां कोठेही कृती कायदेशनियकल्मांतर्गत कसें हाताळले जाते?

A फौजदारी गुन्हा म्हणून B न्यायालयीन फेरफटका न करता C आर्टिकल अंतर्गत D फक्त प्रशासनिक सूचनांनाच

Why: सार्वजनिक शांतता भंग करणाऱ्यां कृती फौजदारी गुन्हा मानेन आणि त्यासाठी कारवाई केली जाते.

Question 168

Question bank

सार्वजनिक शांती भंग करणाऱ्यां सभांमध ये काय करणे टाळले पाहिजे?

A हिंसा आणि त्रासदायक कृती केलेले B शांततापूर्ण मार्गाने चार्चा करणे C कायदापाळणे D सभेचं नियोजन करणे

Why: सार्वजनिक शांतता भंग करणाऱ्यां सभांमधे हिंसा, त्रासदायक कृती करणे टाळले पाहिजे.

Question 169

Question bank

सार्वजनिक शांतीत भंग करताना कायदेशनिय कायवासी पुठीलपैकी कोणती प्राथमिक महत्त्वाची आहे?

A अनुचित क्रियाकलापांची चौकशी करून शिका करणे B फक्त तक्रार दाखल करणे C सामाजिक चार्चा करणे D शांततापूर्ण सभा आयोजन करणे

Why: कायदां भंग करणाऱ्यांवरील चौकशी करून योग्य शिक्षा करणे सार्वजनिक शांततेसाठी आवश्‍यक आहे.

Question 170

Question bank

धारा 141 चे मुख्य उद्दिष्ट काय आहे?

A अवैध सभा किन्वा सार्वजनिक शांतता भंग प्रतिबंधित करणे B अपनाधांची तपासणी करणे C सामाजिक सेवा करणे D सरकारी आदेश नाकारणे

Why: धारा 141 अंतर्गत अवैध सभा आणि त्याद्वारे होणाऱ्या शांतता भंगावर रोक आहे.

Question 171

Question bank

अवैधundable प्रमाण ठरवताना कोणते आहेत? \(\)

A 5 किंव्हा अधिक व्यक्ती एकत्र जे चुकीच्या हेतूनें एकत्र आले आहेत B 2 किंव्हा 3 व्यक्ती संयुक्तापूर्वककृती करत आहेत C कॉन्ट्याही व्यक्तीची एकता स्वाभाविक अवैध ठरते D शासनाने परवानगी दिलेली स्वाभाविक

Why: अवैध सभा मध्ये 5 किंव्हा अधिक लोक चुकीच्या हेतूनें एकत्र येऊन समजावा गोव्हंडळ निर्मिती करणारी सभा.

Question 172

Question bank

सार्वजनिक शांतता भंग करणाऱ्या काय साधारण शिका दिली जाते? \(\)

A जामीनाविना तुरुंगवास किंव्हा दंड B केवळ मोठीक इशारा C सामाजिक सेवा D मुक्त सोडणे

Why: सार्वजनिक शांतता भंग करणाऱ्या कर्त्यांस थेट कठोर शिका ज्यें तुरुंगवास किंव्हा दंड ठोठावला जातो.

Question 173

Question bank

सार्वजनिक शांतता भंग करणाऱ्या अपराधांमध्ये चाहिलीपैकी कोणती व्यवस्था दोघी मानले जाते? \(\)

A सार्व जण जे या शांतता भंगात सामील होतात B फक्त सर्वेाचे आयोजक C फक्त सरकारी अधिकार D फक्त बाही व्यक्ती

Why: सार्वजनिक शांतता भंग करणाऱ्या अपराधी सहवागी व्यक्ती दोघी मानली जातात.

Question 174

Question bank

सार्वजनिक शांतता भंग करणाऱ्या दोघी थरल्या चाहिलीपैकी कोणती शिका लागू होऊ शकते? \(\)

A जुर्माने तसेच मुक्त कारावास B केवळ सामाजिक सेवा C फक्त तक्रार नोंदणी D मुक्त सुटका

Why: सार्वजनिक शांतता भंग करणाऱ्यांवर गुन्हा दाखल करून तुरुंगवासासह दंडात्मक शिका केली जाते.

Question 175

Question bank

सार्वजनिक शांतता भंग करणाऱ्यांएपर्यंत "धमकी" यांना कोणती इथिहासिक किंव्हा कायदेशीर प्रतिबंधात्मक दंडली आहेत? \(\)

A प्रवृत्ती जाणे lokuंच्या मनात भीती निर्माण होतो B शांततापूर्वक विचार विनिमय C फक्त वादविवाद करून मार्ग काढणे D मुक्त सभा आयोजित करणें

Why: धमकी म्हणजे अशी वागणूक जी लोकांंच्या मनात भीती आणि त्रास निर्माण करते.

Question 176

Question bank

सार्वजनिक सांगतता भंग करणाऱ्या सभांबाबत प्राथमिक न्यायनिर्णयाचा प्रामुख्याने काय आहे? ()

A हिंसा टाळून सार्वजनिक अनुभवस्थ राहण्याचे B सभेला अधिकार लोक आकार्षित करणं C सभेच्या माध्यमातून राजकीय प्रश्न करणं D सांगततेंचा विरोध करणं

Why: सार्वजनिक सांगतता भंग होऊ नये म्हणून प्राथमिक न्यायनिर्णय कृती सार्वजनिक रोखायची असते.

Question 177

Question bank

आयपीएस ची कोंट्या कलमांनतर्‍ग्त सार्वजनिक सांगतता भंग करणाऱ्यांंची प्राथमिक चौकशी केली जाते? ()

A धारा 151 B धारा 295 C धारा 302 D धारा 420

Why: धारा 151 ही सार्वजनिक सांगतता भंग करणाऱ्यांंच्या प्राथमिक चौकशीसाठी आहे.

Question 178

Question bank

सार्वजनिक सांगतता भंग करणाऱ्यांना कायदेशीर शिका देताना काय विचाराठ गुंठे आवश्यक आहे? ()

A प्रकरणाची गंभीरता आणि दोषी व्यक्तींची भूमिका B फक्त वेळीलांची मते C समाजातील कोंट्याही व्यक्तीची भावना D मुक्ती देण्याचें आदेश

Why: अपराधाच्या गंभीरतेनुसार आणि दोषींची भूमिका लक्षात घेऊन शिका तयार करावी.

Question 179

Question bank

अवैध सभामध्ये सहभागाची लोकांमध्ये हिंसा करणाऱ्याचा हेतू असल्या कायद्यांतर्गत काय उपयोगायोजन केला जातो? ()

A कठोर शिक्षा आणि तुरुंगवास B फक्त तक्रार नोंदविणे C सांगततापूर्ण किर्ता देणे D मुक्ती देणे

Why: हिंसक हेतू असल्यास अवैध सभामध्ये कठोर कायदेशीर कारवाई होते, जिथे तुरुंगवास व दंडात्मक शिक्षा लागू करून शक्ता.

Question 180

Question bank

सार्वजनिक सांगतता भंग करणाऱ्या सार्वजनिक संदर्भित कायद्यांतर्गत भंडवल (penalty) कायते स्व रूपात असतो? ()

A सजायुक्त दंड किंवा तुरुंगवास B फक्त मौखिक इशारा C राजकीय शिक्षा D मुक्ती प्रमानपत्र

Why: सार्वजनिक सांगतता भंग करणाऱ्यांवर शिस्तभंग आणि दंडात्मक शिक्षा कायद्यांतर्गत असते.

Question 181

Question bank

सार्वजनिक शांतीतांना विषयी कार्यदायांतरगंत खालीलपैकी कोणती व्यक्‍ती फक्त तंत्रज्ञानाच्या वापर करून तृसदायक कृत्ये करत असल्यास न्यायालयीन कार्यवाही करू शकते?

A होय, तंत्रज्ञानाने त्रासदायक कृत्ये केली असल्यास दंडनीय आहेत B नाही, फक्त ऑनलाइन बावीती कार्यवाही होणार नाही C हो, पण केवळ सोशल मिडीयावर संदेशन प्रदान करणाऱ्याला D फक्त सार्वजनिक अधिकाऱ्यांवरच कार्यवाही करावी

Why: तंत्रज्ञान माध्यमातून जे त्रासदायक कृत्ये करण्यात आलीत, त्यावर कार्यवाही करण्याची कार्यवाही केली जाते.

Question 182

Question bank

सार्वजनिक शांतीतांना भंग करणाऱ्या संबंधध्ये हिंसा होण्यास कारणीभूत ठरत अशा स्पष्ट उद्दीष्टामुळे कायदा कोणती शक्य देवतो? ()

A कठोर हिंसा व तुंगवासा B सामाजिक सेवेआ अाणी सूचन C केवळ मौखिक इशारा D फक्त दंड

Why: हिंसक उदिष्टाने सम्बन्ध करणाऱ्यांवर कठोर हिंसा लावू होतो.

Question 183

Question bank

सार्वजनिक शांतीतांना भंग विषयी कायद्यात "दोषी तीनलेयाव्यक्‍तीस" काय शिक्षा दिली जाते? ()

A दंड तसेच तुंगवासा B केवळ जामीनावर मुक्त सोडणे C मौखिक इशारा D सामाजिक सेवा

Why: दोषी तीनलेयाव्यक्‍तीलणद्य दंडात्मक शिक्षा तसेच तुंगवासा देता येतो.

Question 184

Question bank

सार्वजनिक शांतीतांना भंग करणाऱ्या संबंधध्ये "प्राथमिक तपासणी" कोण करते असतो? ()

A पोलिस अधिकारी B केवळ न्यायाधिक C संबंधे आयोजक D कोणताही नागरीक

Why: प्राथमिक तपासणी आणि चौकशी स्थानिक पोलिस अधिकारी करतात.

Question 185

Question bank

सार्वजनिक शांतीतांना भंग करणाऱ्या संबंधेश्य कोणते घटक प्रमुख असतात? ()

A 5 किंवा अधिक लोक, चुकीचा हेतू, सामाजिक हाणी B एक व्यक्तिची हत्या C केवळ निषेध प्रदर्शन देणारी सभा D सारकारी परवानगीविना सार्वजनिक सभा

Why: अवैध सभा होण्यासाथी 5 किंवा अधिक लोक चुकीच्या हेतूसह सामाजिक हाणी करतात.

Question 186

Question bank

सार्वजनिक शांतीचा की अवधान के अनुसार, निम्नलिखित में से कौन-सा कार्य सार्वजनिक शांती का उल्लंघन माना जाता है? Refer to the diagram below for explanation. सार्वजनिक स्थल पर हिंसा दाखवाना, अनधिकृत साथ करणा, या सामूहिक उपचार ढकलणा।

A सामाजिक अनुकरण और सम्बन्ध का प्रोत्साहन B कानून किश्त प्रतीयहित हिंसा का प्रोत्साहन C शिक्षाचार का पालन और शांतीपूर्ण प्रदर्शन D सार्वजनिक व्यवस्था बनाने रक्षण

Why: सार्वजनिक शांती की अवधान के अनुसार कानून द्वारा प्रतीयहित हिंसा या उपचार फैलाईना सार्वजनिक शांती का उल्लंघन है।

Question 187

Question bank

सार्वजनिक शांती की रक्षा के लिए पुलिस को किन अधिकारियों का अधिकारी मिलता है? Refer to the diagram below demonstrating पुलिस अधिकारी। पुलिस को शांतीपूर्वक सभा को निर्धारित करने और हिंसा के प्रसार को रोकने का अधिकारी प्राप्त होता है।

A शांतीपूर्ण सभा को शशक्त रूप से समरूप ठेना B घातक हतियारों का प्रयौग कर भीड़ को नियंत्रीत करना C उपचार फैलाईने वालों को गिरफ्तारा करना और सभा विच्छेद करणा D निर्वाह योग्य हानि प्रक्रियाओं को नजऱअंदाज करणा

Why: पुलिस को सार्वजनिक शांती तन्त्रा बनाये रखने के लिए हिंसात्मक और उपचारकार्यकर्ताओं को नियंत्रित करने, गिरफ्तारा करने और सभा विच्छेद करने का अधिकारी होता है।

Question 188

Question bank

भारतीय दंड संहिता की निम्नलिखित धाराओं में से कौन सार्वजनिक शांती के उल्लंघन से संबन्धित है? Refer to the diagram below showing IPC Sections. धारा 141 - शस्त्र दंगा, धारा 146 - दंगा करना, धारा 143 - भीड़ टिकट होना।

A धारा 420, 403, 406 B धारा 141, 146, 143 C धारा 302, 307, 324 D धारा 375, 354, 366

Why: धारा 141, 146 एवं 143 भारतीय दंड संहिता की वे धाराएँ हैं जो सार्वजनिक शांती के उल्लंघन और दंगा आदि से संबन्धित हैं।

Question 189

Question bank

सार्वजनिक शांती में लगी हिंसा को रोकने के लिए पुलिस का सबसे उपयोगी कदम क्या होता? Refer to the diagram below illustrating कदम। मंचन के व्यवस्थापन का आदेश जारी करना और अधिकारियों बल का प्रयौग।

A शांतीपूर्वक प्रदर्शन को प्रोत्साहन करना B विवाद के पक्षकाओं के साथ सहभाग करना C संघर्षित भीड़ को भंग करना और कार्रवाई करणा D भीड़ की राय पर निर्णय खोलणा

Why: सार्वजनिक शांती को बनाये रखने के लिए पुलिस को गऐर कानूनी भीड़ को भंग करना और अधिकारियों बल प्रयोग करने का अधिकारी होता है।

Question 190

Question bank

सार्वजनिक शांती के संघर्शण में किस प्रकार के अपराध सबसे गंभीर माने जाते हैं? Refer to the diagram below for अपराध वर्गीकरण। दंगे, उपचार, और हिंसात्मक समुदाय गतिविधियाँ।

A अपराध जो केवल व्यक्तिगत संबंधित हों B अपराध जो सीधे मानव जीवन को प्रभावित करें C सामूहिक द्वाराकिये गये हिंसात्मक कार्य जो सार्वजनिक शांती भंग करें D संस्थागत राजनीतिक से जुड़े अपराध

Why: सार्वजनिक शांती के लिए सबसे गंभीर अपराध वे हैं जो सामूहिक से हिंसा और उपचार फैलाते हैं।

Question 191

Question bank

सांर्वजनिक सभां के दौरान किसी वक्ती द्वारा नारें लगाना जो शांती भंग कर सकता है, उष्के संबंध में कौन सा कथन सही है? Refer to the diagram below for सभा नियम।

A सब नारें लगाना स्वतंत्रता का हिस्सा है B शांतिकूर्ण नारें लगाना अपराध नहीं है C उत्तेजक और हिंसा भड़काने वाले नारें प्रतिबंधित हैं D हर नारांचा कानूनी रूप से अनु्मत है

Why: शांतिकूर्ण नारें लगाना मान्य है, लेकिन यदी नारें हिंसा या दंगा भड़काने वाले हों तो वे प्रतिबंधित हैं।

Question 192

Question bank

सांर्वजनिक शांती को लेकर किए गए प्रदर्शन में हिंसक घटनाएं हुईं, तो आरूपी पर किसी प्रकार की सजाअसक्ती क्यों लगाई जाती है? Refer to the diagram below for सजा प्रकार।

A मुक्ति और चेतावनी B विवाद समाधान के लिए सामान्य बैठक C कानूनी कार्रवाई के तहत निरोध या दंड D संसकारी पुरस्कार

Why: हिंसक घटनाओं में दंडनीय कार्रवाई की जाती है, जिसमें अभियुक्तों पर निरोध और दंड लगाते हैं।

Question 193

Question bank

सांर्वजनिक शांती के संबंध में आईपीसी की धारा 151 का प्रयोजन क्या ज्ञात है? Refer to the diagram below for धारा 151 का विवरन।

A भीड़ जमाव को नो टिस डेंकर भंग करने के लिए B संपत्ति चोरी के लिए C धोकाधड़ी के लिए D हत्या के लिए

Why: धारा 151 का प्रयोजन पुलिस को अखंड देना है कि वे संभावित उत्पात को रोकने हेतु भीड़ को तात्कालिक भंग कर दें।

Question 194

Question bank

किस अंग ने सांर्वजनिक शांती बनाए रखने के लिए घरेलू स्त्र पर पुलिस प्राधिकारी स्थापित किया है? Refer to the diagram below for प्राधिकारी संरचना।

A संबंधित राज्य सरकार B केंद्र सरकार C न्यायपालिका D संसद

Why: सांर्वजनिक शांती बनाए रखने के लिए पुलिस और प्राधिकारी संबंधित राज्य सरकार के नियंत्रण में होते हैं।

Question 195

Question bank

सांर्वजनिक शांती के उल्लंघन के समय नियामक किस आधार पर आरूपी को दावा थहरा सकता है? Refer to the diagram below for न्यायिक प्राथमिक।

A शक के आधार पर B साक्ष्यों और गवाहों के आधार पर C राश्ट्रपती आदेश के आधार पर D मीडिया रिपोर्ट के आधार पर

Why: न्यायालय साक्ष्यों और गवाहों के आधार पर ही किसी को दावा थहरा सकता है, न कि केवल शक या बहरी सूचनाओं से।

Question 196

Question bank

धारा 144 लागू होणे कशा संदर्भात आहे?
खालील आकृतीत धारा 144 संदर्भात माहिती आहे.

A भीर जमाव होणे पर रोक लावलेले B अपाराध्यांना कोर रिहा करणे C संपत्ती का दुरुपयोग करणे D व्यापार विषयक को प्रतिबंधित करणे

Why: धारा 144 का उद्देश सरकारी शांती व्यवस्थापन वाळी घटनेगांव को रोकने के लिए भीड़ के जमाव को प्रतिबंधित करणे है.

Question 197

Question bank

सार्वजनिक हिंसाचे मामलांमध्ये पुलीस को किस प्रकार की कार्यवाही करणी चाहिए?
खालील आकृतीमध्ये कार्यवाही संदर्भात माहिती आहे.

A निर्देशों का पालन करते हुए शांती व्यवस्था वापस करना B हिंसा में सहभाग होणं C प्रदर्शनकारियों को स्वतंत्र छोड़ देना D सारकारी आदेशों की अवहेलना करणे

Why: पुलीस की भूमिका हिंसा को रोकना और शांती व्यवस्था बहाल करणे होता है, न कि हिंसा को बढ़ावा देना.

Question 198

Question bank

सार्वजनिक सभा और प्रदर्शन के लिए किस संघर्ष को पूरव अनुमति होना आवश्यक है?
खालील आकृतीमध्ये अनुमति प्रकार दर्शविण्यात आले आहे.

A स्थानीय पुलीस अधिक्षक से B निर्वाचित प्रतिनिधि से C सरकारी न्याआयालय से D सांसद से

Why: सार्वजनिक सभा की अनुमती स्थानीय पुलीस अथवा प्रभारि अधिकारी से लेना आवश्यक होता है.

Question 199

Question bank

सार्वजनिक शांती लंघन में अगरणी भूमिका निभावणार्‍यां पर कौन-सी कार्यवाही होती है?
खालील आकृतीत कार्यवाही संदर्भात माहिती आहे.

A सजा से छूट देना B अन्यायपूर्ण वाहन को बचाव देणा C गिरफ्तारी और मुक़दमा D सारकारी पर्यवेक्षक देना

Why: सार्वजनिक शांती भंग करने वालों को गिरफ़्ता कर मुकदमा कराया जाता है.

Question 200

Question bank

तातडीय दंड संहिता के किस प्रावधान के तहत भीड़ की हिंसा को नियंत्रीत करने का प्रावधान है?
खालील आकृतीत प्रावधान संदर्भात माहिती आहे.

A धारा 144 B धारा 302 C धारा 420 D धारा 354

Why: धारा 144 भीड़ एक्ट होने और उपयुक्त फैलाने से रोकने का कानूनी प्रावधान है.

Question 201

Question bank

सार्वजनिक शांती से संबंधित कोण साचा अपरा ध IPC के त्यात दंडाची कोणती श्रेणी मध्ये आता आहे? Refer to the diagram below for अपराध वर्गीकरण।

A धारा 302 B धारा 147 C धारा 420 D धारा 375

Why: धारा 147 IPC के त्यात दंडाचा करण एक अपराध आहे जो सार्वजनिक शांती को भंग करतो आहे।

Question 202

Question bank

सार्वजनिक शांती बांध दे रक्षणे के लिए निम्नलिखित में से कोण सा उपाए प्रभावी होगा? Refer to the diagram below for उपाय।

A कानून का कठोर अनुपालन और जागरूकता कार्यकम B भीड को भड़काना C हिंसात्मक एवं दंगाीय तत्वों को प्रोत्साहित करना D शासन को कमजो र करना

Why: सार्वजनिक शांती बांध दे रक्षणे के लिए कानून का पालन और जागरूकता आवश्यक है।

Question 203

Question bank

धारा 151 के अनुसार पुलिस किस स्थिति में भीड को तुरन्त भंग कर सकती है? Refer to the diagram below for धारा 151 स्थिति।

A जब भीड का इरादा शांतीपूर्ण हो B जब भीड के कारण सार्वजनिक शांती भंग होने का भय हो C जब कोविड सम्भाव पुष्टि से हो D जब प्रदर्शण शांतीपूर्ण हो

Why: धारा 151 पुलिस को अधिकार देती है कि वे भीड को भंग कर सकती है यदि सार्वजनिक शांती भंग होने का खतरा हो।

Question 204

Question bank

न्यायालय सार्वजनिक शांती भंग के मामले में आरोज़ी को सजादे समया क्यों देता है? Refer to the diagram below for न्यायिक दृष्टिकोन।

A घटनाची की गंभीरता और आरोज़ी की भूमिका B आरोज़ी की आर्थिक स्थिति C जनादेश की माँग D सार्वजनिक स्वास्थ्य

Why: अभियुक्त की सजा घटनाची की गंभीरता और आरोज़ी की भूमिका के आधार पर दी जाती है।

Question 205

Question bank

सार्वजनिक शांती के उल्लंघन से बचाव के लिए कौन सी कार्यवाही योग्य है? Refer to the diagram below for योग्याएँ।

A जाणशयोग़ और जागरूकता अभियान B शांतीपुर्ण प्रदर्शन की अनुमति C सामाजिक द्वेष भड़काना D घातक हथियार प्रदान करना

Why: जाणशयोग़ और जागरूकता अभियान सार्वजनिक शांती बांध दे रक्षणे में सहायक होते हैं।

Question 206

Question bank

सार्वजनिक शांतीचा उल्लंघन करणे पर पुळीस द्वार प्रयो ग किय जाने वादे विकल्पों में से सही विकल्प चुनीे: Refer to the diagram below for विकल्प।

A शांतिपूर्ण वार्ता B बल प्रयोग के बाद गिरफ्तारी C भीड का समर् थन D विवाद के लिए ध्यांन न देना

Why: पुळीस को पहले प्रयोग करना चाहिये, फिर आवश्यकता पडे़ने पर बल प्रयोग कर गिरफ्तारी करनी चाहिये।

Question 207

Question bank

निम्नलिखित में से कौन सार्वजनिक शांती में बाधा डालने वाले अपराजधों को बढ़ावा देता है? Refer to the diagram below for अपराध।

A शोषण और भेदभाव B सामाजिक सदभाव C न्यायपालिका की त्वरित कार्यवाही D शांतिपूर्ण विरोध

Why: शोषण और भेदभाव सामाजिक तनाव बढ़ाते हैं, जबकि सार्वजनिक शांती हमेशा हो सकती है।

Question 208

Question bank

धारा 143 IPC के अनुसार भीड़ के प्रकर में क्या शास्तिमल है? Refer to the diagram below for भीड़ की प्रति भाशा।

A दो व्यक्ति की सभा B तीन या अधिक व्यक्ति जो अपराधिक उद्देश्य से एकत्र हों C एकल व्यक्ति का प्रदर्शन D शांतिपूर्ण दो व्यक्ति की बातचीत

Why: धारा 143 के अनुसार तीन या अधिक व्यक्ति जो अपराधिक उद्देश्य से एकत्र हों भीड़ मानी जाती है।

Question 209

Question bank

सार्वजनिक शांती बनाये रखने के लिये निम्न में से कौन सा एक दंडनीय अपराध नहीं है? Refer to the diagram below for अपराध श्रेणी।

A दंगा B शांतिपूर्ण सभा C हिंसात्मक प्रदर्शन D उत्तपात

Why: शांतिपूर्ण सभा कानूनी द्वारावर मन्य है और दंडनीय अपराध नहीं है।

Question 210

Question bank

सार्वजनिक शांती के लिए आवश्यक किस सिद्धांत का पालन करना चाहिए? Refer to the diagram below for सिद्धांत।

A हिंसा और उत्तपात को बढ़ावा देना B कानून का सम्मान और शांती बनाये रखना C न्यायालय के फैसलों की अवहेलना D व्यक्तिगत स्वतंत्रता को प्राधमिकता देना

Why: सार्वजनिक शांती के लिए कानून का सम्मान और प्रयो ग आवश्याक होता है।

Question 211

Question bank

सावरजनीक शांतीमध्ये बाधा डालने वाळे व्यक्ती को गिरफ्तार करने के लिए पुलिस को क्या करना चाहिए? Refer to the diagram below for गिरफ्तारी प्रक्रिया।

A सिर्फ़ चेतावनी देना B कानूनी प्रक्रिया के तहत गिरफ्तारी और आगे की कार्रवाई C तत्काल छूट देना D स्थानीय प्रशासन से पूर्व-परख करना

Why: पुलिस को कानूनी प्रक्रिया के तहत कार्रवाई करनी हुए अभियुक्त को गिरफ्तार करना चाहिए।

Question 212

Question bank

सावरजनीक शांती बनाए रखने से संबंन्धित कानूनी प्राधिकरणों में किन बातों को शामिल किया जाता है? Refer to the diagram below for कानूनी प्राधिकार।

A सभा, धरना, पुलिस नियंत्रण, डंडावधान B व्यक्तिगत स्वतंत्रता का प्रदंश C मोहित के अधिकारी D कराधान के नियम

Why: सावरजनीक शांती में सभा, धरना, पुलिस नियंतण्र एवँ डंडा व्ययवस्था मुह य कानूनी प्राधिकार होते हैं।

Question 213

Question bank

धारा 146 IPC का मुख्य उद्देश्य क्या है? Refer to the diagram below for धारा उद्देश्य।

A दंगा को प्रोत्साहित करना B दंगा करना और सावरजनीक शांती को नुखसान पहुँचाना C शांतिपूर्ण सभा का अयोग्य D अपराधियों को बचाना

Why: धारा 146 दंगा करने और सावरजनीक शांती को नुकसान पहुँचाने के लिए दी गई सजाशास्त्र है।

Question 214

Question bank

सावरजनीक शांती के लिए 'अपहरण' अपराध किस प्रकार वर्गीकृत होता है? Refer to the diagram below for अपराध वर्गीकरण।

A व्यक्तिगत अपराध B सावरजनीक शांती से संबंन्धित अपराध C संपत्ति अपराध D वित्तीय अपराध

Why: अपहरण सावरजनीक शांती बिगाड़ने वाला अपराध माना जाता है।

Question 215

Question bank

न्यायालय में सावरजनीक शांती उल्लंघन मामलों में कितनी सजा तक का प्रावधान हो सकता है? Refer to the diagram below for सजा अवधि।

A चाह महींने तक B एक वर्ष तक C तीन वर्ष तक D किसी भी अवधि तक

Why: सावरजनीक शांती उल्लंघन के आधार पर विभिन्न धाराओं में विभिन्न सजावधी हो सकती है, कभी-कभी अनिश्चितकालीन भी।

Question 216

Question bank

सार्वजनिक शांती बिनाएक रक्षणे के लिए निम्न में से कौन-सी संस्था सबसे adhika भूमिकेदार निधाती है? Refer to the diagram below for संस्था भूमिकाः

A पुलिस विभाग B वाणिज्य मंडल C शिक्षा संस्था D सांस्कृतिक संगठन

Why: सार्वजनिक शांती बिनाएक रक्षणे में पुलिस विभाग की मुख्या भूमिका होती है।

Question 217

Question bank

सार्वजनिक शांती उल्लंघन के किन तरीकों को कानूनी अवैध माना जाता है? Refer to the diagram below for उल्लंघन प्रकारः

A विवाद समावेशन और सूझाव देना B हिंसा, दंगा, घटनाक्रम नारे लगाना C शांतिपूर्ण यात्रा करना D सारकारी फैसला-निर्देशों का पालन करना

Why: हिंसा, दंगा, और घटनाक्रम नारे सार्वजनिक शांती के लिए अवैध होते हैं।

Question 218

Question bank

सार्वजनिक शांती कायम रखने के लिए पुलिस की प्राधिकारी जिम्मेदारी क्या है? Refer to the diagram below for जिम्मेदारीः

A शांती व्यवस्था बनाए रखना और कानून लागू करना B अपवाही बचाना C भीड़ बचाव देना D सारकारी के आदेश का उल्लंघन

Why: पुलिस की प्राधिकारी जिम्मेदारी शांती व्यवस्था बनाए रखना और कानून लागू करना होता है।

Question 219

Question bank

सार्वजनिक शांती उल्लंघन के समय किसे प्राधिकारी से सूचना मिलती है? Refer to the diagram below for सूचना प्राधिकारीः

A सामाजिक संस्थ्तियों को B अपवाहीयों को C संस्थागत प्रशासनिक अधिकारियों को D सार्वजनिक अधिकारियों को

Why: सार्वजनिक शांती बनाए रखने में सामाजिक संस्थ्तियों और लोगों की सूचना प्राधिकारी होती है।

Question 220

Question bank

सार्वजनिक शांती संबंध में 'निर्बाध सूचना प्रवा'ह का क्या अर्थ है? Refer to the diagram below for सूचना प्रवाहः

A उच्च अधिकारियों को सूचना करना B उचित समय पर जनता को जागरूक करना C घटनाओं को दबाना D गलत सूचना फैलाना

Why: सार्वजनिक शांती बनाए रखने के लिए जनता को सही समय पर सूचना देना आवश्यक है।

Question 221

Question bank

नीचे दिलेल्या परिस्थितीवरून तथ्यनुकीची परिभाषा कोणती आहे? (भावतीय दंड संहिता याचा संदर्भ)

A एखाद्याला खोट्या माहितीने तथ्यने अंडी त्याद्वारे संपत्ती प्राप्‍त करण्याचा प्रयत्न करणे B एखाद्याच्या मालमत्तेची चोरी करणे C माणसिक त्रास देण्यासठी धमकी देणे D कौनीही अन्‍यायकारक वर्तन करणे

Why: तथ्यानुकी म्हणजे दुसऱ्या व्यक्तीला खोट्या विधानेन तथ्यानने संपत्ती मिळविण्याचा प्रयत्न आहे, जो भावतीय दंड संहितेमध्ये स्पष्टीकरणे सांगितलेले आहे.

Question 222

Question bank

तथ्यानुकी कोणत्या घटकांनी हा अपरा आणि पूर्‍ण झाला?

A खोटे विधान, तथ्यनुकी, संपत्ती प्राप्‍ती B चोरी, भीती, मानसिक त्रास C हिंसा, धमकी, जबरदस्ती D स्ट्रोटाचा अपहार, बलपुरवक प्रभाग, नुकसाण

Why: तथ्यानुकीत संदीघ व्यक्‍ती खोटे विधान करते, ज्यामुळे दुसऱ्याचा विष्‍वास ठरेल व त्या व्यक्‍तीकडून संपत्ती मिळते.

Question 223

Question bank

भावतीय दंड संहिता अंतर्गत तथ्यनुकीबाबतीत कोणती धारा संमतीचा दावा विश्वासाभिमुख दुरुपयोगासाठी संबंघित आहे? (धारा 415 ते 420 दरम्यान)

A धारा 415 ते 420 B धारा 375 ते 380 C धारा 302 ते 307 D धारा 120B ते 122

Why: धारा 415 ते 420 मध्ये तथ्यनुकी आणि विश्‍वासातील दुरुपयोगासाठी संबंधी अपरााधाची व्याख्या आणि दंड आहे.

Question 224

Question bank

खालिलपैकी तथ्यनुकी आणि चोरी या दोन गुन्ह्यामध्ये मुख्य फरक कोणता आहे?

A तथ्यानुकीत खोट्या विधानाने किंव्हा जाटो, चोरीत थेट वस्तू घेण्‍याचा हेतू असतो B तथ्यानुकीत हिंसा वारपली जाटे, चोरीत नाही C तथ्यानुकीत केवळ कागदपत्रांची चोरी होते, चोरीत वस्तूशी D तथ्यानुकी फक्त ऑनलाईन होते, चोरी फक्त प्रत्यक्ष

Why: तथ्यानुकीत खोट्या विधानाने किंव्हा खोट्या विधानावर आधारित असू शकतो जसे की, बोलून, लिहून किंव्हा संकेतात करून.

Question 225

Question bank

तथ्यानुकीमधे वापरल्या जाणाऱ्या 'खोट्या विधानाचा' प्रकार कोणता प्रमुख शक्ता?

A शाब्दिक, लेखी किंव्हा इशार्य स्वरुपात B केवळ शाब्दिक तरी C केवळ दृष्टी माद्यमें D केवळ अप्‍राधिक संकेतनशिवाय

Why: तथ्यानुकी कोणत्याही स्वरुपाची खोट्या विधानावर आधारित असू शकते जसे की, बोलून, लिहून किंव्हा संकेतात करून.

Question 226

Question bank

कोणती धारावाहिक फसवणूकी करणाऱ्या विषिष्ट शिक्शा ठरवते?

A धारा 420 B धारा 302 C धारा 354 D धारा 498A

Why: आयपीसीची धारा 420 फसवणूकी करणाऱ्यांबाबतची शिक्शा बद्दल आहे.

Question 227

Question bank

फसवणुकीच्या गुन्ह्यातील 'विश्वास' हा घटक काय दर्शवितो?

A पिडीत व्यक्तीने आरोपींची खोटी माहिती खरी मानणे B फसवणूक करणाऱ्याने अन्याय केलेला आरोप C कोणत्याही प्रकारची गैरहजरगी D समाजाची सुसंघटीतता

Why: फसवणूकीत आरोपीने ज्याचा खोट्या माहितीने विश्वास ठेवणाऱ्या पिडीत व्यक्तीवर विश्वास ठेवतो, हा विश्वासच फसवणुकीचा मुख्य आधार आहे.

Question 228

Question bank

फसवणूक करणाऱ्याची वापरल्या गेलेल्यांखोटी माहितीमुळे संपत्ती कमी होण्यासाठी होतो?

A पिडीत व्यक्तीच्या विश्वास मिळवून त्याच्याकडून संपत्ती जबरदस्तीवाय मिळविणे B हिंसात्मक मारगाने संपत्ती काढणे C स्वतःची संपत्ती चोरी करणे D सारकारी अधिकारी बनून अवैधपणे संपत्ती मिळविणे

Why: फसवणूक म्हणजे खोट्या माहितीवर आधारित विश्वास प्रप्त करून संपत्तीची स्वैच्छिक देवाणघेवाण.

Question 229

Question bank

खालीलपैकी कोणता प्रकर फसवणुकीचा अपराध मानला जात नाही?

A उद्दिष्टपूरक खोटे माहिती ठेवून संपत्ती मिळवणे B फसवणूक करताना Kevell खोटे वचन देणे पण संपत्ती मिळवणे नाही C तयार करून ठेवलेले खोटे दस्तऐवज दाखवणे D मागीळ विश्वास आधार विसरून नुकसान करणे

Why: फसवणूक घडवून आणण्यासाठीसाठी संपत्ती प्रप्ती होणे गरजेचे आहे; Kevell वचन पुरेसे नाहीये.

Question 230

Question bank

फसवणूक प्रकरणांत दंड किन्वा शिका कोणत्या प्रकारे जास्तीला जातेत?

A धारा 415 ते 420 मधील गुण्हा आणि त्याच्याशी संबंधित शिका B धारा 302 अंतर्गत मृत्यूदंड C धारा 354 अंतर्गत लैंगिक गुन्हा D धारा 420 पेक्षा वेगळी शिका नक्की केलेली नाही

Why: IPसीच्या धारा 415 ते 420 मध्ये फसवणूकीशी निगडित गुन्हे आणि शिका दिलेली आहे.

Question 231

Question bank

फसवणूक प्रकरणी 'विश्वासघात' म्हणजे काय?

A कोणत्याही गुन्ह्यामध्ये खोटे विधान करणे B असल्या प्रकरणे खोट्या माहितीने समजावणूक की हे खरे असे वाटेले C खोट्या(arguments) कागदपत्रांची निर्मिती करणे D शरारती हेतूने कोणाला त्रास देणे

Why: फसवणूक म्हणजे खोट्या माहितींने दुसर्याला असा विश्वास बसवून संपत्ती मिळवणे जेव्हां त्याला ते खरे वाटावे.

Question 232

Question bank

भारीतिय दंड संहिता नुसार फसवणुकीबाबतच्या गुन्ह्यामध्ये खालीलपैकी कोणता दंड लागू होतो?

A खोट्या विधानाचा अनुसृत लाध B शारीरिक हिंसात्मक वापर C संपत्तीचा जबरदस्तीने अपहरण D नैतिक चौक आणि सामाजिक दोष

Why: फसवणूक हे खोट्या वा अप्रत्यक्ष विधानातून अनुसृत संपत्ती मिळवण्याचा गैरवर्तन आहे, हिंसा किंवा जबरदस्ती नाही.

Question 233

Question bank

फसवणीच्या गुन्ह्यामध्ये धोखाधडीचा उपयोग कशा प्रकारे होतो?

A खोटी माहिती देऊन पिडीत व्यक्तीचा विश्वास मिळवून संपत्ती मिळवणे B हिंसात्मक दबावाने संपत्ती घेणे C कायद्याचा वापर करून संपत्ती हस्तगत करणे D पिडीत व्यक्तीला केवळ मानसिक त्रास देणे

Why: फसवणूक मध्ये धोखाधडीद्वारे खोटी माहिती देऊन समजावून संपत्ती मिळविणे.

Question 234

Question bank

खालीलपैकी फसवणुकीशी संबंधित सर्वात योग्य गुन्हा कोणता आहे?

A धारा 420 अंतर्गत चलन ठेवून खोटे प्रमाण B धारा 302 अंतर्गत हत्या C धारा 379 अंतर्गत चोरी D धारा 354 अंतर्गत छेडछाड

Why: धारा 420 खोटी प्रमाण करणाऱ्या संपत्ती मिळवण्याचा फसवणुकी प्रकरणांची संबंधित संहिता आहे.

Question 235

Question bank

धारा 415 च्या अंतर्गत फसवणूक कोणी प्रकरणे घटते?

A खोट्या विधानाने दुसर्यास विश्वास मिळवून संपत्ती मिळवणे B हिंसात्मक दबाव टाकून वस्तू घेणे C मनुष्याची जबरदस्तीने बदली करणे D अनाथिकृत संपूर्ण करणं

Why: धारा 415 नुसार कोणी खोट्या विधानाने दुसर्यास विश्वास मिळवून संपत्ती संपत्तिचा घटाव करतो तो फसवणूक आहे.

Question 236

Question bank

फसवणूक गुन्हा पूर्ण होण्यासाठी कोणता घटक आवश्यक आहे?

A फसवणूक करणारा व्यक्ती संपूर्णपणे मिलविण्याचा असणे B केवळ खोटे विधान करणے पुरेसं आहे C पिडीत व्यक्तिला शारीरिक इजा करणے D फसवणूक केल्यावर तुरुंगवास पावणे आवश्यक

Why: फसवणूकीचा गुन्हा फसवणूक करणारा संपूर्णपणे मिलविणे आहेवाश्याक आवश्यक आहे, केवळ खोटे विधान करणें पुरेसं नाही.

Question 237

Question bank

फसवणूक आणी भ्रामकाचार यामध्ये काय संबंध आहे?

A फसवणूक हे भ्रामकाचाराचं एक प्रकार आहे B फसवणूक केवळ कायद्यातील असून, भ्रामकाचार नाही C भ्रामकाचार फक्त आर्थिक व्यवहारात असतो, फसवणूक नाही D कोणताही संबंध नाही

Why: फसवणूकीच्या किंव्हा समाझिक व्यवहाराचा भ्रामकाचाराचा भाग म्हणून समजली जाते.

Question 238

Question bank

खालीलपैकी कोणती गोष्ट फसवणूक थरविण्यासाठी आवश्यक नाही?

A शारीरिक हिंसा B खोटे विधान C विश्वासघात D संपत्तीची देवाणघेवाण

Why: फसवणूकीसाठी हिंसा आवश्यक नसते, तर खोटा विधान आणि संपत्ती हस्तांतरणी आवश्यक असते.

Question 239

Question bank

धारा 420 नुसार शिक्षा काय आहे?

A सजायाचा कालावधी 7 वर्षांपर्यंत आणि दंड होऊ शकतो B फक्त आर्थिक दंड C सजायाचा कालावधी एक वर्ष D खटला चालू ठेवल्याची शक्यता नाही

Why: धारा 420 अंतर्गत दोषी व्यक्तीस 7 वर्षांपर्यंत कैद आणि दंडाची शिक्षा होऊ शकते.

Question 240

Question bank

फसवणूक केल्याने खालिलपैकी काय होईल?

A दंड आणि तुरुंगवास होऊ शकतो B फक्त चेतावणी C केवळ कारवाईंचा अंदाज D संपत्ती कोठतयाही प्रकारे जब्त होणार नाही

Why: फसवणूकीचा थरल्यास आरोग्यिला दंड आणि तुरुंगवासाची शिक्षा होऊ शकते.

Question 241

Question bank

फसवणूक करण्याच्या खालीलपैकी कोणते तत्व महत्त्वाचे आहे?

A मनुष्याचा विध्वस सृष्टीमध्ये B हिंसात्मक दबाव C संपत्तीची चोरी करणे D दुरुपयोग न करणं

Why: फसवणीकीतفية पिडीत व्यक्तीचा न्यायसंगत विध्वस सृष्टीमध्ये महत्त्व आहे तसे.

Question 242

Question bank

फसवणूक गृन्हा कसा संपतो?

A दोषी व्यक्तिने खोटी मानसिक दिल्याने आणि संपूर्ण हसत्वंत केल्याने B फक्त खोटी मानसिक दिल्याने C शारीरिक हिंसा केल्याने D संपत्तीची चोरी केल्याने

Why: गृन्हा पूर्ण होण्यासाठी खोटे विधान आणि संपूर्णता अनुचित हसत्वंत डोन्ही आवश्यक आहेत.

Question 243

Question bank

खालीलपैकी कोणता मुद्दा फसवणूक/ढोंगीपनाच्या मूल्यान्कनात विचारात घेतला जातो?

A फसवणूक करणाऱ्याचा हेतू आणि परिणाम B फक्त संशय C फसवणूक करणारा व्यक्तिमत्व D खोटेपणाची स्थिरता नाही

Why: फसवणीकीच्या मूल्यमापनात हेतू आणि व्यवहाराचा परिणाम तपासला जातो.

Question 244

Question bank

फसवणूक प्रकटनाच्या संधर्भात खालीलपैकी कोणता प्रकाऱे प्रभावित आहे?

A खोट्या विधानावर प्रतिष्ठंभ आणि शिका देणं B फक्त चोरी करणं C संपत्तीचा रक्षणासी कायदा नाही D मनुष्यवांशाचा शिरोधनेशाही

Why: IPसी फसवणूकीच्या गुन्ह्यांवर नियंतरन करण्यासाठी धारणा स्पष्टपणे प्रभावित करता येते.

Question 245

Question bank

फसवणूक गृन्हा करणाऱ्याचा व्यक्तीवर काय काय कारवाई होऊ शकते?

A कैद आणि दंड B फक्त मोकिक चेतावणी C फक्त आर्थिक दंड D सारणारी नोकरितून निकाल

Why: फसवणूकीयाबाबत न्यायालय कॅद आणि दंडाचा निर्णय देऊ शकते.

Question 246

Question bank

फसवणुकीचे तत्व/घटक खालीलपैकी कोणता आहे?

A खोटे विधान, विश्‍वास, संपत्तीची हानी B स्वेतन्त्रता, प्रयाय, समता C हिंसा, जबरदस्ती, वhtiडिओ पुरावे D धार्मिक संपुर्देशन

Why: फसवणूक तीने मुख्य घटकांवर आधारित आहे ज्यात खोटे विधान, विश्‍वास आणि संपत्तीची हानी आवश्याक आहेत.

Question 247

Question bank

फसवणूक गुन्हा सिद्ध करण्यासाठी काय आवश्यक आहे?

A फसवणूक करणारा खोटे विधान करतो आणि संपत्ती मिळवतो B फक्त खोटे विधान पुरेसे C कोनत्याही प्रकरणाच्या गैरवर्तनाचा आधार D केवळ संपत्तीची चोरी

Why: फसवणूक सिद्ध करण्यासाठी खोटा विधान करुन संपत्ती मिळवणे आवश्यक अस्ते.

Question 248

Question bank

फसवणुकीच्या गुन्ह्याची 'अपराध नियंन्त्रण' या भाषेत काय अर्थ होतो?

A धोकादायक वर्णन टाळण्यात येणाचा हेतू B कोणत्याही चांगल्या कृतीस प्रोत्साहन C फसवणुकाराव्यर नियायालयीन सवलत D अशा गुन्ह्यांना चालू ठेवण्यात margen्यामुख्या

Why: अपराध नियंन्त्रण म्हणजे अशा व्यक्तींवर प्र्तिबंध करणे आणि शिका घालणे.

Question 249

Question bank

खालीलपैकी कोणता प्रकर फसवणुकीत खोटेला जात नाही?

A शारिरीक हिंसा B खोटा विश्वास C धोकादडी D संपत्तीची अवैध प्रत्येक

Why: फसवणूक गुन्ह्याचा हिंसात्मक घटकांंचा समावेश नाही, हा फक्त विश्वास आणि धोखाधडीवर आधारित आहे.

Question 1

PYQ 3.0 marks

स्पष्ट करें: मालमत्ता गुन्हे (संपत्ति के विरुद्ध अपराध) के अंतर्गत आईपीसी की धारा 410 क्या कहती है? उदाहरण सहित व्याख्या करें।

Try answering in your head first.

Model answer

**मालमत्ता गुन्हे के अंतर्गत आईपीसी धारा 410 की व्याख्या**

आईपीसी की धारा 410 'चोरी की संपत्ति' (Stolen Property) को परिभाषित करती है और उसके बेईमानीपूर्ण प्राप्ति/रक्षण को दंडनीय बनाती है।

1. **परिभाषा:** जो संपत्ति चोरी (धारा 378), डकैती (धारा 391) या जबरन वसूली (धारा 390) से प्राप्त हो, उसे चोरी की संपत्ति माना जाता है। इसमें आपराधिक विश्वासघात या दुरुपयोग से प्राप्त संपत्ति भी शामिल है।

2. **अपराध:** ऐसा जानते हुए चोरी की संपत्ति प्राप्त करना या रखना बेईमानी है।

3. **सजा:** तीन वर्ष तक कारावास, या जुर्माना, या दोनों।

**उदाहरण:** यदि कोई चोर से जानते हुए चुराया हुआ सोना खरीद ले, तो धारा 410 लागू।

**निष्कर्ष:** यह धारा चोरी के बाद संपत्ति के बाजार को रोकने के लिए है। (शब्द: 120)

More: धारा 410 संपत्ति अपराध श्रृंखला का महत्वपूर्ण भाग है। यह चोरी की संपत्ति के हस्तांतरण को रोकती है। परीक्षा में उदाहरण आवश्यक। पूर्ण अंक के लिए परिभाषा, सजा और उदाहरण दें।[1]

How did you do?

Question 2

PYQ 3.0 marks

महिलाओं के खिलाफ अपराधों की रोकथाम के लिए भारत में कौन सा आयोग शिकायतें दर्ज करता है?

Try answering in your head first.

Model answer

राष्ट्रीय महिला आयोग (National Commission for Women - NCW) महिलाओं के खिलाफ अपराधों की शिकायतें दर्ज करने और उनका निपटारा करने के लिए जिम्मेदार प्रमुख संस्था है।

**मुख्य कार्य:**
1. **शिकायत निवारण:** महिलाओं से प्राप्त शिकायतों का त्वरित निपटारा।
2. **नीति सुझाव:** सरकार को महिलाओं की सुरक्षा हेतु नीतिगत सिफारिशें।
3. **जागरूकता:** महिला अधिकारों के प्रति जन जागरूकता अभियान।

**उदाहरण:** पिछले वर्ष NCW को **28,811 शिकायतें** प्राप्त हुईं, जिनमें 55% उत्तर प्रदेश से।

**निष्कर्ष:** NCW महिलाओं के अधिकारों की रक्षा में महत्वपूर्ण भूमिका निभाता है।[1]

More: राष्ट्रीय महिला आयोग महिलाओं के खिलाफ अपराधों की शिकायतों का निवारण करता है। यह 1990 में स्थापित एक वैधानिक निकाय है जो संविधान के अनुच्छेद 15 के तहत कार्य करता है।

How did you do?

फसवणूक

Multiple choice

Descriptive & long-form

Score-tracking is paywalled.

The Joy of Learning

Login

The Joy of Learning

Sign-up

The Joy of Learning

Forgot Password

फसवणूक

Multiple choice

Descriptive & long-form

Score-tracking is paywalled.

Rank

eBook

Online Test Series + eBook

Book is added to your cart!