👁 Preview — flashcards and revision are unlocked. Tracking which cards you've reviewed needs a subscription. Unlock all · ₹4,999
← Back to भारतीय राज्यघटना
Revise mode

केंद्र-राज्य संबंध

Study Practice Revise 🔒 Test

Subtopic mindmap

Quick recall · 19 cards
Short MCQ-style retrieval prompts. Tap a card to reveal the answer.
PYQ · 2024 Tap to reveal →
निम्नलिखित विधानांपैकी बरोबर असलेले निवडा:
(A) भारतीय संविधान २६ नोव्हेंबर १९५० रोजी स्वीकृत झाले
(B) घटनासमितीचे अध्यक्ष डॉ. राजेंद्र प्रसाद होते
(C) संविधान २६ जानेवारी १९५० रोजी अंमलात आले
(D) सुरुवातीला ३९५ कलमे नव्हती
C · C
विधान C बरोबर आहे कारण संविधान २६ जानेवारी १९५० रोजी अंमलात आले. A ची तारीख चूकीची (स्वीकृती १९४९), B मध्ये अध्यक्ष डॉ. आंबेडकर होते (प्रसाद सभापती), D चूकीचे कारण सुरुवातीला ३९५ कलमे होती[1][5].
PYQ Tap to reveal →
संविधान (शंभरियाऐंशीवी घटनादुरुस्ती) अधिनियम, 2002 ने कोणता अनुच्छेद भारतीय संविधानात समाविष्ट केला, ज्यामुळे सहा ते चौदा वर्षे वयोगटातील मुलांसाठी शिक्षणाचा अधिकार हा मूलभूत अधिकार बनला?
B · अनुच्छेद 21A
PYQ Tap to reveal →
अनुच्छेद 51A (मूलभूत कर्तव्ये) मध्ये कोणते कलम जोडले गेले, ज्यामुळे प्रत्येक पालक किंवा पालकाचे कर्तव्य आहे की त्यांनी त्यांच्या सहा ते चौदा वर्षे वयोगटातील मुलांना शिक्षणासाठी संधी उपलब्ध करून द्याव्यात?
B · कलम (k)
PYQ Tap to reveal →
भारतीय संविधानातील मूलभूत हक्क कोणत्या अनुच्छेदांशी संबंधित आहेत?
B · अनुच्छेद 12 ते 35
मूलभूत हक्क भारतीय संविधानाच्या भाग III मध्ये अनुच्छेद 12 ते 35 अंतर्गत वर्णनले गेले आहेत. हे अधिकार नागरिकांना बहाल केले गेले असून ते अनुल्लंघनीय आहेत[2].
PYQ Tap to reveal →
भारतीय नागरिकांचे मूलभूत हक्क हे……
A · मूळ संविधानाचा एक भाग आहेत
मूलभूत हक्क मूळ संविधानाचा भाग आहेत. 44 व्या दुरुस्तीने मालमत्तेचा अधिकार (अनुच्छेद 31) काढला गेला, पण इतर हक्क मूळच आहेत[3].
PYQ Tap to reveal →
86 वी घटनादुरुस्तीने मूलभूत हक्कांमध्ये काय बदल केला?
B · अनुच्छेद 21A समाविष्ट केला
86 वी घटनादुरुस्ती 2002 नुसार अनुच्छेद 21A समाविष्ट केला, ज्याने 6 ते 14 वर्षे मुलांसाठी मोफत व सक्तीचे शिक्षण मूलभूत हक्क बनला. याने मार्गदर्शक तत्त्वांतील कलम 45 मध्येही बदल केला[3].
PYQ Tap to reveal →
कलम 32 कोणत्या हक्काशी संबंधित आहे?
B · घटनात्मक उपाययोजनेचा हक्क
कलम 32 हे घटनात्मक उपाययोजनेचा हक्क देते, ज्यामुळे मूलभूत हक्कांचे उल्लंघन झाल्यास न्यायालयात जाणे शक्य होते[3].
PYQ Tap to reveal →
राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे कोणत्या भागात समाविष्ट आहेत?
B · भाग IV
PYQ Tap to reveal →
राज्याच्या धोरणांची मार्गदर्शक तत्त्वे कोणत्याही न्यायालयात लागू करण्यायोग्य आहेत का?
B · नाही
PYQ Tap to reveal →
राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे कोणत्या देशातून घेतली आहेत?
B · आयर्लंड
ही तत्त्वे आयर्लंडच्या घटनेवरून घेतली आहेत. डॉ. आंबेडकर यांच्या मते ही घटनेची नाविन्यपूर्ण वैशिष्ट्ये आहेत. म्हणून, पर्याय B बरोबर आहे.[2]
PYQ Tap to reveal →
निम्नलिखित जोड्या जुळवा:
अ) अनुच्छेद 41 - 1) सार्वजनिक आरोग्य सुधारणे
ब) अनुच्छेद 42 - 2) बेरोजगारी, म्हातारपण, आजारपण
क) अनुच्छेद 46 - 3) कामाच्या न्याय्य परिस्थिती
ड) अनुच्छेद 47 - 4) SC/ST चे शैक्षणिक हित
A · अ-2, ब-3, क-4, ड-1
PYQ · 2007 Tap to reveal →
प्रधानमंत्री के विरुद्ध अविश्वास प्रस्ताव कब स्वीकार किया जाता है?
B · (b) यदि लोकसभा इस आशय का प्रस्ताव पारित कर दे
PYQ Tap to reveal →
लोक लेखा समिति में कितने सदस्य होते हैं?
A · (a) 15 लोकसभा से और 7 राज्यसभा से
PYQ Tap to reveal →
राज्यसभा में चुनाव लड़ने की न्यूनतम आयु क्या है?
B · (b) 30 वर्ष
PYQ Tap to reveal →
राज्यसभा में राष्ट्रपति द्वारा मनोनीत कितने सदस्य होते हैं?
B · (b) 12
PYQ Tap to reveal →
लोकसभा और राज्यसभा के बीच **मनी बिल** संबंधी विवाद होने पर क्या प्रक्रिया अपनाई जाती है?
B · (b) लोकसभा का निर्णय अंतिम
PYQ Tap to reveal →
भारत की संसद के दोनों सदनों (लोकसभा और राज्यसभा) में **संयुक्त बैठक** कब बुलाई जाती है?
B · (b) सामान्य विधेयक, संविधान संशोधन विधेयक (मनी बिल को छोड़कर) अस्वीकृत होने पर
PYQ · 2022 Tap to reveal →
सरकारिया आयोग की स्थापना कब की गई थी? A. 1980 B. 1983 C. 1987 D. 1990
B · 1983
राज्य और केंद्र सरकारों के बीच संबंधों और शक्ति के संतुलन की जांच के लिए जून 1983 में सरकारिया आयोग की स्थापना की गई थी। आयोग ने 27 अक्टूबर 1987 को अपनी रिपोर्ट सौंपी। इसलिए सही उत्तर B है।[3]
PYQ Tap to reveal →
सरकारिया आयोग की सिफारिशों का संबंध किससे है? A. राजस्व वितरण से B. भारत के राष्ट्रपति की शक्तियों से C. संसद की सदस्यता से D. केंद्र और राज्यों के बीच संबंधों से
D · केंद्र और राज्यों के बीच संबंधों से

Try Practice next.

Marking revisions saves to your dashboard — paywalled in preview.

Test myself in practice →
Ask a doubt
केंद्र-राज्य संबंध · 10 free messages
Ask me anything about this subtopic. You have 10 free messages this session — chat history isn't saved in preview.