ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಭಾಗಗಳು ವಿವಿಧ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಗೊಂಡವು. ಈ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಗಳು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ನ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಘಟಕಗಳಾಗಿದ್ದು, ಕೊಡಗು, ಬಾಂಬೇ ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು. ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ನಾವು ಈ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ, ಆಡಳಿತ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ.
ಕೊಡಗು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾಂತ್ಯವಾಗಿದ್ದು, 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಧೀನದಲ್ಲಿತ್ತು. ಕೊಡಗು ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ 1834ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. ಕೊಡಗು ತನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯುಳ್ಳ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದಿಂದಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ನಾನಾ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು.
ಬಾಂಬೇ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಇವು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರ ಭಾಗವು ಈ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಬಾಂಬೇ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಆಡಳಿತವು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿದ್ದು, ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಶೇಷ ಗಮನವಿತ್ತು.
ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾಂತ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಕರ್ನಾಟಕದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಆಡಳಿತವು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಭಾಷಾ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುಂಪುಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು.
ಬ್ರಿಟಿಷರು ತಮ್ಮ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಪ್ರತಿ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಗೆ ಗವರ್ನರ್ ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ತಮ್ಮ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿದ್ದರು.
ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಪಟೇಲ್, ಮಲೆಗಾರ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದರು. ಇವರ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಧಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಜೀವನಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬಂತು.
ಬ್ರಿಟಿಷರು ತಮ್ಮ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲಧನವಾಗಿ ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ಕೊಡಗು, ಬಾಂಬೇ ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ತೆರಿಗೆಗಳು ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಕೃಷಿ, ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸಿ ಆರ್ಥಿಕ ಶಕ್ತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಯಿತು.
ಬ್ರಿಟಿಷರು ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು. ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜುಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಕ್ರಿಸ್ತಿಯನ್ ಮಿಷನರಿಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು.
ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದಿಂದಾಗಿ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ವರ್ಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು. ಹೊಸ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಅವಕಾಶಗಳು ಜನರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಯಿತು. ಮಹಿಳಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿತು.
ಬ್ರಿಟಿಷರು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಹರಿಸಿದರು. ಕಾಫಿ, ಚಹಾ, ಮೆಣಸು ಮುಂತಾದ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಳವಾಯಿತು. ಆದರೆ, ಕೆಲವೊಂದು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ದುರುಪಯೋಗ ಮತ್ತು ಜನರ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಕುಸಿತಗೊಂಡಿತು.
ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದ ವಿರುದ್ಧ ಕೊಡಗು ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರು ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದರು. ಕೆಲವರು ಸೈನಿಕರಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿ, ಕೆಲವರು ಸ್ವತಂತ್ರ ಚಳುವಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದರು.
ಬಾಂಬೇ ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಗಳು ಜೋರಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನರು ಸಹ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಗಾಂಧೀಜಿಯ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಹೋರಾಟಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು.
1920ರಿಂದ 1947ರವರೆಗೆ ನಡೆದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಕೊಡಗು, ಬಾಂಬೇ ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ ಭಾಗಗಳ ಜನರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಯಿತು.
ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಹಲವರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕೊಡಗು ನಾಡಿನ ನಾಯಕರು, ಬಾಂಬೇ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಕನ್ನಡಿಗರು ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ ಭಾಗದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳು.
1834 - ಕೊಡಗು ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಸ್ಥಾಪನೆ
1857 - ಮೊದಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟ (ಸಿಪಾಯ್ ಬಂಡಾಯ)
1920 - ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಚಳುವಳಿ ಪ್ರಾರಂಭ
1947 - ಭಾರತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ
ಕೊಡಗು ಯುದ್ಧ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಆರಂಭ.
ಹಂತ 1: ಕೊಡಗು ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
ಹಂತ 2: 1834 ರಲ್ಲಿ ಕೊಡಗು ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು ಎಂಬುದು ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದೆ.
ಉತ್ತರ: ಕೊಡಗು ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ 1834 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು.
ಹಂತ 1: ಬಾಂಬೇ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿ.
ಹಂತ 2: ಬಾಂಬೇ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರ ಭಾಗ ಸೇರಿದ್ದರು.
ಹಂತ 3: ಆದ್ದರಿಂದ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರ ಭಾಗವು ಬಾಂಬೇ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು.
ಉತ್ತರ: ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರ ಭಾಗ ಬಾಂಬೇ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು.
ಹಂತ 1: ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಭೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
ಹಂತ 2: ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಕರ್ನಾಟಕದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.
ಉತ್ತರ: ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯು ಕರ್ನಾಟಕದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.
ಹಂತ 1: ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
ಹಂತ 2: ಬ್ರಿಟಿಷರು ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯನ್ನು ಆರ್ಥಿಕ ಮೂಲವಾಗಿ ಬಳಸಿದರು.
ಹಂತ 3: ಕೃಷಿ, ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸಿ ಆರ್ಥಿಕ ಶಕ್ತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಯಿತು.
ಉತ್ತರ: ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಮೂಲವಾಗಿತ್ತು.
ಹಂತ 1: ಕೊಡಗು ಪ್ರದೇಶದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿ.
ಹಂತ 2: ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದಿಂದ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿತವಾಯಿತು, ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಿಷನರಿ ಕಾರ್ಯಗಳು ಹೆಚ್ಚಿದವು.
ಹಂತ 3: ಜಾತಿ ಮತ್ತು ವರ್ಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು, ಮಹಿಳಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿತು.
ಹಂತ 4: ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಳವಾಯಿತು ಆದರೆ ಕೆಲವೊಂದು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ದುರುಪಯೋಗದಿಂದ ಜನರ ಸ್ಥಿತಿ ಕುಸಿತಗೊಂಡಿತು.
ಉತ್ತರ: ಕೊಡಗು ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದಿಂದ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು.
ಹಂತ 1: ಕೊಡಗು ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
ಹಂತ 2: ಕೊಡಗು ನಾಡಿನ ಜನರು ಸ್ಥಳೀಯ ಹೋರಾಟಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕರಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.
ಹಂತ 3: ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಡಗು ಭಾಗದ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರು ಮತ್ತು ಜನರು ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು.
ಉತ್ತರ: ಕೊಡಗು ಭಾಗದ ಜನರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.
When to use: ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಗಳ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಸಿದ್ಧರಾಗಲು.
When to use: ಇತಿಹಾಸದ ಕಾಲರೇಖೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಲು.
When to use: ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಘಟನೆಗಳ ಸಂಬಂಧ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ.
When to use: ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಸಂಬಂಧಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ.
When to use: ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ.
Progress tracking is paywalled — subscribe to mark subtopics as understood and save your streak.
Go to practice →